Bạn đọc Nguyễn Huỳnh Thu Nga (SG) vấn:
BBT vui lòng cho biết về Cây Bồ Đề trước Đền Thánh (Tây Ninh).
Hồi đáp.
Cây Bồ Đề và Ngọc Xá Lợi của Đức Phật Thích Ca quan hệ mật thiết nhau nên BBT dài dòng một chút để tiện theo dõi.
Lời Thuyết Đạo năm 1953, 1954, 1955 Hội Thánh Cao Đài chưa ban hành thì đến 30-4-1975. Bản lưu hành hiện nay là của Ban Tốc Ký không thấy bài về cách trồng Cây Bồ Đề.
Ngài Thanh Minh viết quyển TÌM HIỂU CHÂU THÀNH THÁNH ĐỊA (không thấy ghi năm viết) đăng trên trang Web TỦ SÁCH ĐẠI ĐẠO link
https://daotam.info/booksv/timhieu-cttd/timhieucttd.htm
Trong đó có đoạn về cách trồng Cây Bồ Đề.
Cây Bồ Đề và Ngọc Xá Lợi Phật Thích Ca do Đại Đức NARADA THÉRA Phó Giáo
Tông Phật Giáo Tích Lan đem sang Việt Nam hiến cho Đạo Cao Đài vào ngày
15–5–Quí Tỵ (1953), được Hội Thánh Tây Ninh tiếp nhận trọng thể.
Đức Hộ Pháp thiết lễ Tiểu đàn đêm rằm tháng 5 Quí Tỵ tại Đền Thánh để
thuyết minh về ý nghĩa an vị Ngọc Xá Lợi Phật và pháp lý Cây Bồ Đề.
Cây Bồ Đề được trồng vào ngày Đại Lễ Đức Quan Thánh Đế Quân nhằm ngày
24–6–Ất Mùi (1955). Sau Lễ vía, Đức Hộ Pháp và Chức Sắc Hội Thánh đồng ra sân
đại Đồng Xã trước Trụ Phướng để trồng cây Bồ Đề, Đức Ngài vẫn mặc Thiên Phục Hộ
Pháp, duy có lấy cái mão xuống trước khi trồng.
Khởi sự, Đức Hộ Pháp ra lịnh cho Công Viện đào một hầm sâu tới đá, xây bồn
tròn từ đáy đến nền, cho đổ hơn 20 xe phân để bón cho cây, còn bồn bao quanh là
ngăn rễ cây rừng Thiên Nhiên lấn đến cây Bồ Đề.
Bao nhiêu việc xây bồn, đổ phân trước sân Đại Đồng Xã vào ngày Vía Đức Dà
Lam Cổ Phật, đủ nói lên rằng: Đức Hộ Pháp trồng cây Bồ Đề trước Đại Đồng thiên
hạ với Thánh Đức trung cang tuyệt đỉnh, hàng Hớn bất hàng Tào của Quan Hầu đã
đắc Phật Dà Lam do trung cang nghĩa khí của Ngài mà nên. Nhơn sanh nên học
gương Ngài để đạt Đạo. Thứ đến tượng trưng Thể Pháp biến Bí Pháp vì tôn chỉ của
Đạo là qui Tam Giáo hiệp Ngũ Chi. Cội Bồ Đề, Ngựa Phật Tổ là Pháp Giới nhà
Phật, sau đây Phật Giáo nhìn nhận qui hiệp trước làm tiền đề cho Lão Giáo và
Nho Giáo, đó là sự lâu dài cho mai hậu.
Lúc trồng, quí Chức sắc Hội Thánh tưởng Chức Sắc trồng, nên đến gần cây Bồ
Đề. Nhưng lạ thay, Đức Hộ Pháp ra lịnh cho vị Lễ sanh Thái Thu Thanh đương
quyền “Thủ lãnh Bảo Thể Quân” bưng chậu cây Bồ Đề đặt vào chỗ
trồng… Chừng đó mọi người mới hiểu rằng: Đức Hộ Pháp để cho nhơn sanh trồng, mà
hễ nhơn sanh trồng thì nhơn sanh có bổn phận phải gìn giữ bảo vệ cây Bồ Đề về
sau.
Nói rõ hơn, Đức Hộ Pháp thị chứng cho Đại diện Nhơn Sanh là phẩm Lễ sanh
trồng cây Bồ Đề trước sự hiện diện của Hội Thánh. Nếu sau nầy Chức sắc cầm
quyền Hội Thánh có ý muốn bứng hoặc dời cây Bồ Đề đi nơi khác phải thông qua
Hội Nhơn Sanh.
Tại sao? Vì khi vị Lễ Sanh Thái Thu Thanh đặt cây Bồ Đề xuống chỗ trồng thì
Đức Hộ Pháp cầm dá xúc ba dá đất lấp vào gốc cây Bồ Đề.
Như thế hiểu theo cách trồng cây thì Đức Hộ Pháp Chưởng Quản Nhị Hữu Hình
Đài hiệp cùng Nhơn Sanh trồng cây Bồ Đề trước Thánh Thể Đức Chí Tôn (Trời Người
đồng trồng cây Bồ Đề).
Điều quan trọng cần tìm hiểu là Phật Pháp đối với Phật Tông, chớ không đơn
thuần riêng cho cây Bồ Đề.
Nên hiểu rằng: Khi Nhơn Sanh đã làm hết sức mình, phải dùng đến biện pháp
tử thủ vẫn không giữ được sự sống cho cây Bồ Đề. Đức Phật muốn tránh cảnh đổ
máu cho Tín Đồ trung kiên, nên động đến Phật Giáo bảo vệ cây quí của Phật.
Đề tài liên hệ giữa cửa Chánh Môn mặt tiền Đền Thánh xây sai bản đồ Đạo, thay vì 36m chiều cao, thì không quan hệ còn mất gì đến cội Bồ Đề; đó là do người cầm quyền Đạo không nắm Pháp lại làm theo ý mình nên xảy ra lắm chuyện buồn vui kể trên.