Bạn đọc Trần Bình (Tuy Hòa) vấn:
BBT vui lòng cho biết Đức Hộ Pháp gặp Quốc Trưởng Bảo Đại lần đầu tiên khi nào? Ở đâu?
Hồi đáp.
Cảm ơn bạn Bình đã gởi câu hỏi.
BBT xin phân định rõ để trả lời cho chính xác.
1/- Đêm 02-4-1948 (23-02-Mậu Tý) Đức Hộ Pháp chuẩn bị đi HongKong gặp Cựu Hoàng Bảo Đại (1).
Xét về danh phận và địa điểm:
-/ Gặp Cựu Hoàng, không phải gặp Quốc Trưởng Bảo Đại.
/- Gặp ở Hong Kong, không phải ở Việt Nam.
Trong khi câu hỏi của bạn là gặp ở Việt Nam với tư cách Quốc Trưởng.
2/- Đức Hộ Pháp và Quốc Trưởng Bảo Đại gặp nhau ở Việt Nam lần đầu tiên tại Đà Lạt.
Ngày 08-03-1949, Cựu Hoàng Bảo Đại ký Hiệp Ước với Tổng Thống Pháp Vincent Auriol tại điện Élysée. Sau đó Cựu Hoàng về Hong Kong chờ Quốc Hội Pháp phê chuẩn.
Ngày 28-04-1949 Cựu Hoàng về Việt Nam để chuẩn bị thành lập Quốc Gia Việt Nam theo Hiệp Ước ngày 08-3-1949.
Ngày 13‑6‑1949 — Quốc hội Pháp phê chuẩn Hiệp ước Élysée.
Ngày 02‑7‑1949 — Tổng thống Pháp ký ban hành.
02-7-1949: Quốc Gia Việt Nam chính thức thành lập.
14‑7‑1949 — Thành lập Chính phủ Quốc Gia Việt Nam
Bảo Đại kiêm Thủ tướng từ 14‑7‑1949 đến 21-01-1950.
&&&
BBT tra cứu trong Lời Thuyết Đạo, Q3, trang 34, bản in 1974 cho thấy: Đức Hộ Pháp và Cựu Hoàng Bảo Đại gặp nhau tại Đà Lạt và trước ngày 09-7-1949, nhưng không rõ chính xác là ngày nào.
Xin mời đọc nguyên văn:
Tại Đền Thánh đêm rằm tháng 6 năm Kỷ Sửu (09-7-1949)
Nhân
đương thuyết về sự tương khắc của Thế Đạo và Chơn Đạo, trong cơ quan phụng sự
Vạn Linh, Bần Đạo ngày nay thừa dịp ấy thuyết về vấn đề án tử hình của các xã
hội nhơn quần đã dùng trị thế với một phương pháp phi pháp. Bằng cớ là Đức Chí
Tôn đã phú thác cho Bần Đạo đảm nhiệm rất khó khăn và rất trọng yếu, Ngài căn
dặn nhiều phen làm thế nào trừ cho được cái án tử hình, do xã hội giết người
một cách phi pháp và nơi nào cây cờ Đạo trương lên bất kỳ nước nào, xứ nào,
phải làm sao cho được bóng cờ ấy trở nên Thánh Địa, tức nhiên không có quyền
hành nào xâm phạm nó đặng bảo vệ sanh mạng nhơn loại cả mặt địa cầu, tưởng lại
ta thi thố có kết quả cùng chăng tại đó ta đã để một dấu hỏi?
Đương
nhiên Bần Đạo thi thố phụng sự đối với Đức Chí Tôn để phụng sự nhơn loại. Buổi
Bần Đạo ở hải ngoại về, khi ở Madagascar có quen biết hai người thân sĩ giống
dân Malgache hai vị thân sĩ ấy vì tội phiến loạn tức vận động phục quốc của họ,
bị Pháp triều lên án tử hình. Bần Đạo đánh điện văn xin hủy án tử hình
ấy, hoặc thay bằng án nào khác hơn là án giết người. May thay! Nước Pháp là
nước cầm quyền được văn minh chiếu diệu nơi địa cầu nầy, ai cũng biết, lại là
nước đề xướng nhơn quyền. Ngày nay, Bần Đạo hữu hạnh thấy vụ án tử hình ấy được
đem xử lại.
Lại
nữa, khi Bần Đạo hội kiến cùng Cựu Hoàng Bảo Đại tại Đà Lạt trước khi về có để
lại cho Người một bức cẩm nang, công việc hành tàng phục quốc trong bức cẩm
nang, vấn đề đầu tiên hơn hết là bỏ án tử hình, và toàn xá các tù nhơn.
Tại sao Đức Chí Tôn phải căn dặn Bần Đạo hủy bỏ án tử hình, và tranh đấu đến kỳ
cùng cho kết liễu điều ấy. Bởi nó phi pháp không có quyền năng nào hơn mặt địa
cầu nầy, hay là Càn Khôn Vũ Trụ đặng làm chúa mạng sống của Vạn Linh, cả cái
chi mình có quyền vi chủ nhứt định xài nó, dùng nó, mình là chủ quyền đặng, cái
chi không phải mình vi chủ mà mình cướp đoạt là có tội, mạng sanh không phải
mình là vi chủ, Đức Thượng Đế vi chủ. Duy Đức Thượng Đế có quyền định sống
chết, ngoài cái quyền của Đức Thượng Đế tức Đức Chí Tôn là Đại Từ Phụ của chúng
ta thì không có quyền nào định chết sống cho ta được, chết sống ấy không phải
là mình định được. Lại nữa ta biết con người sanh ra nơi cõi thế nầy có ba xu
hướng:
1. Là trả quả.
2. Là học hỏi.
3. Là lập vị.
Đi
đến đặng trả quả tức là làm đầy tớ cho đời, học hỏi tức là học trò của đời, còn
đến lập vị, tức là đến làm học trò khó của đời.
Nếu
nói từ thử đến giờ có ông chủ nào có quyền giết đầy tớ phi pháp chăng? Không
có, dầu cho con vật như con ngựa kia rủi mắc chứng không chịu cỡi, ta cho kéo
xe, không kéo xe được ta tập nó cày, chớ không phải nó không được một việc gì
rồi đem giết. Con người đến thế nầy cũng vậy, làm đầy tớ trả quả do nơi căn quả
về trí thức tinh thần họ không đủ để bảo vệ thiên lương của họ, ngoài ra phương
pháp giáo hóa ấy nhơn sanh nơi mặt địa cầu này còn có nhiều điều mâu thuẫn nếu
như một người nào không được chí thiện, chí nhơn, ta thử hỏi: Ai là người trên
mặt địa cầu nầy dám nói mình là chí thiện, chí nhơn đặng?
Đức
Chúa Jésus Christ tức là Gia Tô Giáo Chủ nói: "Nul n'est parfait ici bas
seul notre Père au delà des Cieux qui est parfait". Không ai dưới thế nầy
được toàn mỹ toàn thiện, chỉ có Đức Cha ta trên Thiên Cung mà thôi.
Một
cơ quan tại thế nếu nói các chơn linh, mang xác phàm đặng học hỏi, họ đã học
bài gì ở thế gian, ta chỉ thấy nước nầy tranh sống với nước kia, mạnh hiếp yếu,
giàu hiếp nghèo, cả sự bất công nơi mặt địa cầu đã dẫy đầy không phương thế gì
giải cho hết trong khi nước mình hơn nước người ta, đưa binh khí trong tay, xúi
giết nhau, quen thói giết rồi, chúng giết người lại đem ra giết chính mình, đem
cái giết ra dạy nó làm, rồi trở lại giết nó.
Giờ
phút nào chánh trị nơi mặt địa cầu biết cung kỉnh mạng sanh nhơn loại đồng thể
thì đừng dạy nhơn loại dữ. Thánh nhơn đã có nói: "Thánh" bất giáo nhi
thiện, "Hiền" giáo nhi hậu thiện, "Ngu" giáo diệc bất
thiện, rồi hỏi lại: "Bất giáo nhi thiện phi thánh nhi hà, giáo nhi hậu
thiện phi hiền nhi hà, giáo diệc bất thiện phi ngu nhi hà".
Nhơn
sanh nơi mặt địa cầu nầy vẫn nhiều từng hạng, từng lớp, biểu sao kẻ ngu làm
Thần, Thánh được, kẻ dại biết phương pháp cơ quan trị thế được, đương nhiên ta
thấy phương pháp giáo dân một cách phi pháp biểu sao không dữ, không tàn ác
nhơn sanh buổi nầy do ông thầy xã hội nhơn quần dạy họ dữ, tới chừng họ dữ, đem
họ giết phi pháp, dạy hiền đi, giờ phút nào dạy hiền mà họ còn dữ chừng đó mới
giết họ chớ!
Quái
dị thay! Đạo Đời vẫn tương khắc điều thiệt hại ấy do họ muốn lập quyền, giành
quyền giáo hóa nhơn sanh họ cũng ngăn đạo giáo, họ giành quyền giáo hóa trong
tay để họ dạy thiên hạ dữ, hỏi đem ra mặt công lý của tòa lương tâm Đạo kiện
Đời thử coi? Tại sao họ giành quyền dạy người ta dữ!
Giết
người ta rồi chừng ấy giữa tòa lương tâm họ sẽ trả lời thế nào? Bần Đạo nói quả
quyết giờ phút nào còn một hơi thở cuối cùng, Bần Đạo cũng nhứt định chiến đấu
cho tiêu hủy cái án tử hình của nhơn loại./.
Bạn có thể kiểm chứng tại:
Link https://drive.google.com/file/d/1vjQ2Qn91TS-D0Ao73H0LBKELgHekckNK/view
Chú thích 1:
https://www.khoinhonsanh.org/2026/08/6627-oi-ieu-thua-lai-voi-giao-su-nguyen.html#more