Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d150?
GPT DỊCH
Tài liệu 150. Chính phủ Diệm tuyên bố sẽ chống lại Bảo Đại
và Pháp nếu Diệm bị cách chức
Bản ghi nhớ của Giám đốc Văn phòng Sự vụ Philippines và Đông
Nam Á (Young) gửi Ngoại trưởng Hoa Kỳ.
Washington, ngày 29 tháng 4 năm 1955.
Chủ đề: Thông điệp của người đứng đầu cơ quan Quân báo Việt
Nam gửi Hoa Kỳ
Sau đây là một thông điệp nhận được từ người đứng đầu cơ
quan Quân báo của Thủ tướng Diệm, với yêu cầu chuyển đến các giới chức cao cấp
nhất của Hoa Kỳ.
Cơ quan tiếp nhận nhận xét rằng thông điệp này nên được xem
là một nỗ lực liên lạc không chính thức giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ
Hoa Kỳ.
1.
Đã có quyết định tiêu diệt tất cả các lực lượng nổi loạn được
người Pháp ủng hộ.
2.
Trong trường hợp Bảo Đại công khai cách chức Diệm dưới áp lực
của Pháp, chính phủ hiện nay sẽ rút vào chiến khu, nhân danh Cách mạng để chống
lại Bảo Đại và Pháp.
3.
Trong khi đó, sáng nay Tổng thống đã gửi điện tín cho Bảo Đại,
tìm những lý do để không phải đến Cannes (tức là Tổng thống và Tướng Tỵ).
Đồng thời, Bình Xuyên đang bị đánh bại nhanh nhất có thể.
4.
Tổng thống Ngô Đình Diệm yêu cầu Hoa Kỳ ủng hộ và gây áp lực
về mặt tinh thần đối với Bảo Đại và người Pháp, nhằm khiến Bảo Đại hoãn thi
hành những quyết định trước đó mà ông đã đưa ra trong các điện tín gần đây.
Chú thích
1. Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Hồ sơ Trung ương,
751K.00/4–2955. Tối mật. Do Hoey soạn thảo. Bản ghi nhớ cũng được gửi đến
Hoover, Murphy, MacArthur, Merchant và Sebald.
2. Theo điện văn số 4928 từ Sài Gòn, ngày 29-4-1955, Bảo Đại
đã ra lệnh cho Diệm và Tổng Tham mưu trưởng Tỵ đến Cannes để tham khảo ý kiến.
(Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Hồ sơ Trung ương,
751G.00/4–2955.)
Hết nguyên văn.
Tóm lược ngắn gọn tài liệu
150
Ngày 29-4-1955, cơ quan Quân báo của Thủ tướng Ngô Đình Diệm
chuyển một thông điệp đến giới chức cao cấp Hoa Kỳ, trình bày bốn nội dung:
1. Về các lực lượng nổi loạn: Chính phủ Diệm đã quyết định
tiêu diệt những lực lượng nổi loạn được Pháp ủng hộ.
2. Về Bảo Đại: Nếu Bảo Đại cách chức Diệm dưới áp lực của
Pháp, chính phủ Diệm sẽ rút vào chiến khu, nhân danh Cách mạng để chống lại Bảo
Đại và Pháp.
3. Về lệnh triệu tập đến Cannes: Diệm và Tướng Tỵ tìm cách
không phải đến Cannes theo lệnh của Bảo Đại, đồng thời tiếp tục đánh Bình
Xuyên.
4. Về Hoa Kỳ: Diệm yêu cầu Washington ủng hộ và gây áp lực đối
với Bảo Đại cùng người Pháp để trì hoãn thi hành các quyết định của Bảo Đại.
Điểm chính: Tài liệu 150 ghi nhận thông điệp từ phía Chính
phủ Diệm, cho thấy Diệm không chỉ tìm cách tránh lệnh triệu tập của Quốc trưởng
Bảo Đại mà còn tuyên bố sẽ dùng lực lượng chống lại Bảo Đại và Pháp nếu bị cách
chức.
Đây là nội dung thông điệp được chuyển đến Hoa Kỳ, không phải
kết luận độc lập của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về những hành động đã xảy ra.
Nguồn: FRUS
1955–1957, Tập I, Tài liệu 150.