Ba vật chứng đều chỉ về một hướng duy nhất: Sự thay đổi 180° đến từ hành động quân sự của chính quyền Ngô Đình Diệm, vì phía Đạo không có hành động đối đầu nào. BBT
Có ba sự kiện kiểm chứng được:
Chương trình tổ chức Lễ Hội Yến năm Ất Tỵ do Ngài Bảo Thế Lê Thiện Phước lập ngày 01 tháng 8 Ất Mùi (16-9-1955).
Đức Hộ Pháp thuyết đạo ngày 16 tháng 8 Ất Mùi (01-10-1955).
Ngày 20-8-Ất Tỵ (05-10-1956) Thủ Tướng Ngô Đình Diệm sai Tướng Nguyễn Thành Phương và Lê Văn Tất đem quân về bao vây Hộ Pháp Đường.
1/- Chương trình Lễ Hội Yến và Khánh thành Báo Quốc Từ ngày 01 tháng 8 Ất Mùi (16-9-1955).
Ngài Bảo Thế Lê Thiện Phước thay mặt Hội Thánh Cao Đài lập chương trình.
Trang 2.
1.1/- Ngày 15 tháng 8 Ất-Mùi
14 giờ 30. — Lễ rước Linh-vị Quốc-Sĩ Trình-Minh-Thế, Cố Trung-Tướng Quân-Đội Quốc-Gia Liên-Minh tại Núi. Có Đại-diện Chánh-Phủ và Đại-diện Hội-Thánh chứng lễ.
Thỉnh vùa hương và phò Linh-vị do một vị Hội-Đồng Nhơn-Sanh, một vị Giáo-Hữu Phái Ngọc, và một vị Thượng Sĩ-Quan Quân-Đội Quốc-Gia Liên-Minh.
Nghi-thức thì bàn hương-án, một cặp lộng, lỗ-bộ và Nhạc.
17 giờ. — Tới Tòa-Thánh — Thỉnh Linh-vị vào Báo-Ân-Từ.
Trang 3
1.2/- Tiễn đưa Linh-vị, sắp theo hàng thứ:
Đức HỘ-PHÁP — Đại-diện Chánh-Phủ — Đại-diện Hội-Thánh (mỗi cơ-quan 3 vị nam, 3 vị nữ) — Đại-diện Quân-Đội Quốc-Gia — Đại-diện Quân-Đội Cao-Đài — Đại-diện Quân-Đội Quốc-Gia Liên-Minh — Quan Khách Đời — Hội-Đồng Nhơn-Sanh — Chức-Sắc các cơ-quan đi song song, Nam tả Nữ hữu — Thiện nam tín nữ.
1.3/- 9 giờ 30. — Đức HỘ-PHÁP đọc diễn-từ.
Kế tiếp quí vị Đại-diện Chánh-Phủ,...ĐỨC HỘ PHÁP GIẢNG ĐẠO LỄ KHÁNH THÀNH TẠI BÁO QUỐC TỪ
Bần Đạo xin trân trọng để lời cám ơn Quan Khách quyền Đời và Chức Sắc Thiên Phong của Hội Thánh Cao Đài cùng Quân Đội Quốc Gia đã có hiện diện nơi đây, đặng giúp cho Lễ Khánh Thành Đền Báo Quốc Từ thêm phần long trọng.
Link: https://www.khoinhonsanh.org/2026/08/6672-uc-ho-phap-thuyet-ao-tai-bao-quoc.html#more
Ghi nhận: Theo nội dung trích dẫn trên Chánh phủ Ngô Đình Diệm có cử Đại diện đến dự.
Đạo Cao Đài và Chính phủ đến ngày 01-10- 1955 có quan hệ: tôn trọng, hợp tác, không đối đầu, cùng hướng về mục tiêu quốc gia.
3/- Ngày 05-10-1955: Bao vây Hộ Pháp Đường.
Ngày 01-10-1955 Thủ Tướng Ngô Đình Diệm sai tướng Nguyễn Thành Phương và Lê Văn Tất đem binh lính về bao vây Hộ Pháp Đường, khủng bố Đạo Cao Đài.
Link:
https://www.khoinhonsanh.org/2025/12/6256-mot-chuyen-i-lich-su.html#more
https://www.khoinhonsanh.org/2026/01/6297-hoi-ky-thieu-tuong-o-mau-gs-janet.html#more
Ghi nhận: chỉ 04 ngày sau ngày 01-10-1955 Thủ tướng Ngô Đình Diệm đã thay đổi cách đối xử với Đạo Cao Đài 180 độ.
4/- Nhận xét và kết luận.
Ba vật chứng cho thấy một diễn biến rất rõ:
Từ ngày Lập chương trình (16-9-1955) cho đến ngày 01-10-1955, tại Lễ Khánh thành Báo Quốc Từ; quan hệ giữa Đạo Cao Đài và Chánh quyền Ngô Đình Diệm là tôn trọng, hợp tác, không đối đầu, cùng hướng về mục tiêu quốc gia.
Nhưng chỉ bốn ngày sau, 05-10-1955, lực lượng của Nguyễn Thành Phương và Lê Văn Tất đã bao vây Hộ Pháp Đường. Mối quan hệ thay đổi thành ra áp bức và bị áp bức dẫn tới việc Đức Hộ Pháp phải lưu vong sang Campuchia đêm mùng 5 rạng mùng 6 Tết Bính Thân (16-02-1956)
Chỉ trong 04 ngày chính quyền Ngô Đình Diệm đối với Hội Thánh Cao Đài đã thay đổi 180 độ: từ không đối đầu chuyển sang đối đầu bằng lực lượng.
Ba vật chứng đều chỉ về một hướng duy nhất: Sự thay đổi 180° đến từ hành động quân sự của chính quyền, vì phía Đạo không có hành động đối đầu nào./.
