Ông Diệm đã viện dẫn sự phản đối được cho là của các giáo phái để loại Phan Huy Quát khỏi chức Bộ trưởng Quốc phòng; nhưng các điện văn không đưa ra chứng cứ trực tiếp xác nhận Cao Đài đã chính thức phản đối ông Quát.
16TL
Link nguyên văn:
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p2/d1392?utm_source=chatgpt.com
GPT DỊCH
Quan hệ Ngoại giao Hoa Kỳ, 1952–1954, Đông Dương, Tập
XIII, Phần 2
751G.00/12–1754: Điện văn
Quyền Đại biện tại Việt Nam (Kidder) gửi Bộ Ngoại giao
Mật
Sài Gòn, ngày 17 tháng
12 năm 1954 — 9 giờ tối
[Bộ Ngoại giao nhận ngày 18 tháng 12 — 1 giờ 22 sáng]
2334. Chuyển lặp lại để thông tin tới Paris, số 727.
Tại Paris chuyển cho MacArthur. Từ Collins.
I.
1.
Ngày 16, tôi tiễn Tướng Ely lên đường sang Paris. Ely nói rằng
hôm trước ông đã nói với ông Diệm rằng, mặc dù chấp nhận việc bổ nhiệm ông Minh
làm Bộ trưởng Quốc phòng, ông vẫn giữ vững quan điểm rằng ông Quát phải được
đưa vào Chính phủ.
Ông Diệm trả lời Ely rằng các giáo phái kịch liệt phản đối
ông Quát và lo ngại ông Quát có thể trở thành người kế nhiệm ông Diệm.
2.
Ông Diệm cũng nói với Ely rằng hiện nay ông cảm thấy quân đội
hoàn toàn ủng hộ mình; bất cứ nơi nào ông đến, dân chúng đều hoan nghênh, và có
bằng chứng cho thấy sự ủng hộ của dân chúng đối với Chính phủ đang gia tăng.
Ông nói thêm rằng những báo cáo về sự xâm nhập và hoạt động
của Việt Minh đã bị phóng đại quá mức.
Ely nhận xét với tôi rằng ông Diệm
có vẻ hài lòng và lạc quan một cách đáng ngạc nhiên, khiến Ely có cảm tưởng Diệm
là: “Một người đang sống trong mộng.”
3.
Tôi nói với Ely rằng tôi nhận được những báo cáo cho biết
ông Diệm đã nói rằng Ely đồng ý với Thủ tướng: đây không phải là lúc nên mạo hiểm
gây ra một cuộc biến động chính trị bằng cách bổ nhiệm ông Quát làm Bộ trưởng
Quốc phòng, trái với ý muốn của các giáo phái; và ông Diệm cũng ngụ ý rằng cách
tiếp cận của Ely đối với những vấn đề hiện tại rất khác với cách tiếp cận của
tôi. (Fishel đã báo cáo điều này với tôi.)
Ely phủ nhận rằng bất cứ điều gì ông đã nói với ông Diệm có
thể biện minh cho cách suy diễn như vậy. Ely nhắc tôi rằng một trong những thủ
thuật của ông Diệm là tìm cách gây chia rẽ giữa người Pháp và người Mỹ.
Ely nhắc lại rằng ông đã thúc giục ông Diệm đưa ông Quát vào
Chính phủ. Trước khi lên máy bay, Ely nói với tôi rằng ông đã nhắc lại lời đề
nghị này với Ngoại trưởng Trần Văn Đỗ, người cũng có mặt tại phi trường, để ông
Đỗ chuyển lại cho ông Diệm.
[Trang 2397]
II.
4.
Sau đó, trong cùng buổi sáng, tôi đến gặp ông Diệm và nói rằng
tôi đã được thông báo về quyết định của ông: không bổ nhiệm ông Quát mà đưa ông
Minh lên đứng đầu Bộ Quốc phòng.
Tôi nói rằng quyết định ấy dĩ nhiên thuộc thẩm quyền của
ông, nhưng tôi vẫn tin rằng việc không đưa ông Quát vào Chính phủ là một sai lầm
nghiêm trọng.
5.
Ông Diệm nói rằng nay vấn đề quân đội đã được giải quyết,
ông sẽ giao tất cả công việc hành chính quốc phòng cho ông Minh và tập trung
vào những cuộc cải cách cấp bách cùng những vấn đề khác mà ông đã phải bỏ bê
trong thời gian xảy ra cuộc khủng hoảng quân đội.
Tôi hỏi liệu ông Minh có được trao quyền quy định nhiệm vụ của
Tướng Vy trong chức vụ Tổng Thanh tra hay không. Ông Diệm nói rằng ông đã yêu cầu
Tướng Vy trình bày bằng văn bản quan niệm của ông Vy về nhiệm vụ của mình.
Tôi hỏi quyết định về vấn đề này có được giao cho ông Minh
hay không. Ông Diệm trả lời rằng quyết định sẽ do ông Minh và “người đứng đầu
Chính phủ” đưa ra.
6.
Tôi nhận xét với ông Diệm rằng việc ông không bổ nhiệm ông
Quát dường như xác nhận các giáo phái có quyền phủ quyết đối với những sự bổ
nhiệm vào Nội các.
Ông Diệm nói rằng phải ứng xử khéo léo với các giáo phái cho
đến khi quân đội đạt được trình độ huấn luyện, tổ chức lại và bố trí lại đủ để
Chính phủ có thể áp đặt ý chí của mình lên các giáo phái.
Tôi hỏi việc này cần bao lâu. Ông Diệm trả lời:
Hai tháng.
7.
Tôi hỏi ông Diệm đã suy nghĩ thêm về việc bổ nhiệm Bộ trưởng
Nội vụ hay chưa. Ông Diệm nói rằng ông đang cố tìm một ứng viên thích hợp,
nhưng tất cả những người được ông tiếp xúc đều không muốn nhận chức vụ này cho
đến khi vấn đề giáo phái được giải quyết.
Tôi hỏi ông Diệm có cân nhắc việc bổ nhiệm Bảy Viễn của Bình
Xuyên làm Bộ trưởng Nội vụ hay không.
Thủ tướng trả lời rằng Bình Xuyên đã nắm Cảnh sát; nếu lại
giao cho họ phần còn lại của Bộ Nội vụ thì các giáo phái sẽ gây rắc rối. Hơn nữa,
ông Diệm không muốn trao toàn bộ bộ máy hành chính nội bộ cho Bình Xuyên.
Mặc dù cho đến nay Bình Xuyên đã điều hành lực lượng Cảnh
sát một cách đúng đắn, ông Diệm lo ngại cuối cùng họ có thể hành động chống lại
Chính phủ. Ông mong muốn quân đội được xây dựng thành một đối trọng hữu hiệu đối
với quyền lực của Bình Xuyên.
Tuy nhiên, ông Diệm sẵn sàng:
- Bổ nhiệm
Bảy Viễn làm Quốc vụ khanh;
- Cho Bảy
Viễn một ghế trong Hội đồng Quốc phòng;
- Giao
cho Bảy Viễn phụ trách Bộ Thanh niên.
Tôi nhận xét rằng xét đến quá khứ của Bảy Viễn, việc bổ nhiệm
ông ta đứng đầu Bộ Thanh niên sẽ gây phản ứng bất lợi tại Hoa Kỳ.
8.
Tôi nói với ông Diệm rằng có lẽ ông đã đọc những bản tin được
đăng tại Washington, theo đó Hoa Kỳ và Pháp đã thỏa thuận về quân số của Quân đội
Quốc gia cũng như về một chương trình viện trợ và huấn luyện quân sự trực tiếp
của Hoa Kỳ.
Tôi nói rằng bản tin ấy không chính xác, vì không một quyết
định nào như vậy được đưa ra nếu chưa tham khảo ý kiến trước với phía Việt Nam.
Trên thực tế, Chính phủ Hoa Kỳ vẫn chưa quyết định có cung cấp viện trợ quân sự
cho Việt Nam hay không.
Ông Diệm không biểu lộ phản ứng nào.
9.
Ông Diệm kết thúc cuộc nói chuyện bằng cách nói rằng tình
hình hiện nay có nhiều mặt thuận lợi.
Ông cho rằng việc tôi đến Việt Nam và việc giải quyết cuộc
xung đột với Tướng Hinh đã tạo nên một làn sóng hy vọng.
[Trang 2398]
Giờ đây, Chính phủ có thể tập trung vào các chương trình xây
dựng và đã bắt đầu thực hiện những biện pháp nhằm gia tăng sức thu hút đối với
dân chúng.
III.
10.
Tham chiếu điện văn số 2444 của Bộ Ngoại giao.[1]
Trước khi nhận được điện văn dẫn chiếu, tôi đã có cuộc nói
chuyện với ông Diệm được trình bày trong Phần II của điện văn này. Vì việc bổ
nhiệm ông Minh làm Bộ trưởng Quốc phòng nay đã trở thành chính thức, nên vào
lúc này, việc sử dụng tên tuổi của Thượng nghị sĩ Mansfield để hậu thuẫn ông
Quát vào chức vụ ấy sẽ không đem lại ích lợi gì.
Tuy nhiên, tôi sẽ nói rõ với ông Diệm rằng Thượng nghị sĩ
Mansfield hy vọng Thủ tướng có thể đưa ông Quát vào Chính phủ.
Kidder
Chú thích
1. Điện văn đề ngày 15 tháng 12, trang
2378.
