Qua Đại biện Kidder, Collins báo cáo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về cuộc họp thứ năm với Tướng Ely, diễn ra ngày 06-12-1954. Nội dung là thông tin, tuyên truyền và các biện pháp củng cố Chính phủ Ngô Đình Diệm. Theo báo cáo của Collins, Thủ tướng Diệm vẫn do dự thay Bộ trưởng Thông tin Thái vì sợ làm phía Cao Đài xa lánh. BBT.
Link nguyên văn.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p2/d1372?utm_source=chatgpt.com
GPT DỊCH
GPT DỊCH
Quan hệ đối ngoại của Hoa Kỳ, 1952–1954, Đông Dương, Tập
XIII, Phần 2
120.251G/12–854: Điện văn
Đại biện Hoa Kỳ tại Việt Nam (Kidder) gửi Bộ Ngoại giao
Hoa Kỳ
Mật
Sài Gòn, ngày 8 tháng
12 năm 1954 — 8 giờ tối
[Nhận ngày 9 tháng 12 — 9 giờ 44 sáng]
2167. Gửi lặp lại để thông tin cho Paris số 680;
Vientiane và Phnom Penh không đánh số. Từ Collins. Liên quan Điện văn Đại
sứ quán số 2004, gửi lặp lại cho Paris số 643.^1
[Trang 2355]
1.
Cuộc họp thứ năm và cuối cùng trong loạt cuộc họp với Tướng
Ely về những chương trình lớn được nêu trong điện văn dẫn chiếu đã diễn ra ngày
6 tháng 12.
Đề tài thảo luận là thông tin, tuyên truyền và những biện
pháp khác nhau nhằm củng cố Chính phủ Diệm.
Phía Pháp trình bày những kỹ thuật tuyên truyền hiện được Việt
Minh sử dụng và đề nghị những đường lối tổng quát mà các hoạt động tuyên truyền
của Việt Nam, Pháp và Hoa Kỳ nên thực hiện:
(a)
Các hoạt động tuyên truyền của Việt Nam phải được thống nhất,
không nên phân tán như hiện nay giữa các giáo phái, quân đội và những nhóm quyền
lợi riêng biệt.
(b)
Sự hỗ trợ của Pháp và Hoa Kỳ đối với hoạt động tuyên truyền
của Việt Nam chủ yếu nên được thực hiện dưới hình thức tài trợ. Người Pháp và
người Mỹ nên đứng phía sau. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hoạt động của ba bên là
điều thiết yếu.
(c)
Hoạt động tuyên truyền phải được điều chỉnh cho phù hợp với
từng khu vực và đối tượng cụ thể, không nên áp dụng đồng loạt một nội dung cho
toàn Việt Nam.
(d)
Tại miền Bắc, một chủ đề tuyên truyền có hiệu quả là tố cáo
chế độ Việt Minh bằng cách chỉ ra sự khác biệt giữa những lời hứa với thực tế;
ý nghĩa của làn sóng người tị nạn; việc cưỡng bách lao động; nạn thất nghiệp và
thuế khóa nặng nề.
Những nhân viên tuyên truyền bí mật có thể hoạt động hữu hiệu
nếu được một cơ quan mật vụ điều khiển dưới sự chỉ huy của những người Việt Nam
có kinh nghiệm. Một số nhóm và mạng lưới hiện có tại miền Bắc có thể giữ vai
trò hữu ích.
(e)
Tại miền Nam, hoạt động tuyên truyền có hiệu quả chỉ có thể
bắt nguồn từ những thành quả thực tế của Chính phủ trong các lĩnh vực như nâng
cao mức sống và thực hiện cải cách điền địa.
Chính phủ phải nhanh chóng tổ chức một bộ máy hành chính hữu
hiệu xuống đến tận cấp làng xã, làm nổi bật những trường hợp thành công tiêu biểu
và tự thể hiện mình là người bảo vệ dân chúng.
Một thí dụ được nêu ra là khả năng của Tổng thống
Philippines Ramon Magsaysay trong việc làm nổi bật vai trò của mình như một người
bạn của dân thường.
2.
Tôi tuyên bố rằng về căn bản, hai bên đồng ý với nhau về loại
chương trình cần phải thực hiện; nhưng vấn đề then chốt là làm thế nào để khởi
động chương trình ấy.
Bộ trưởng Thông tin hiện nay là
Thái, một người Cao Đài có lòng trung thành trước hết đối với giáo phái của
mình chứ không phải Chính phủ Quốc gia. Diệm không muốn thay thế ông ta vì lo
ngại sẽ làm cho người Cao Đài xa lánh Chính phủ.
Vấn đề cấp bách là tìm được một Bộ trưởng Thông tin hữu hiệu,
có khả năng khởi động chương trình và có thể làm việc với Pháp và Hoa Kỳ.
Cũng cần phải đưa quân đội ra khỏi lĩnh vực tuyên truyền
chính trị và đặt tất cả hoạt động của Chính phủ dưới quyền Bộ Thông tin.
Sau đó, Ely cung cấp một danh sách ngắn những người có thể đảm
nhiệm chức Bộ trưởng. Tôi chuyển danh sách này cho Viên chức phụ trách Thông
tin–Báo chí nghiên cứu. Tôi tình nguyện nói chuyện với Diệm về việc bổ nhiệm một
người mà chúng tôi đồng ý là có triển vọng.
3.
Trong phần thảo luận về những lời kêu gọi căn bản có thể tác
động hiệu quả đến người Việt Nam, tôi nhấn mạnh rằng theo nhận định của mình,
phía Pháp phải thường xuyên nhắc lại sự thật rằng Việt Nam đã được trao trả độc
lập.
Tôi viện dẫn việc Magsaysay không biết Pháp đã trao độc lập
cho Việt Nam vào lúc nào, hoặc thậm chí có thật sự trao độc lập hay chưa.
Việt Minh có thể giành được một ưu thế tâm lý lớn bằng cách
tuyên truyền rằng Việt Nam không được tự do mà vẫn nằm dưới sự thống trị của
Pháp, như nhận thức của Magsaysay đã cho thấy.
4.
Cuộc thảo luận là một dịp trao đổi quan điểm hữu ích và đưa
đến sự đồng thuận chung về những đường lối nên thực hiện trong lĩnh vực thông
tin công cộng và tuyên truyền.
Hai bên nhìn nhận rằng không thể đạt được tiến bộ đáng kể
cho đến khi Chính phủ tổ chức được một Bộ Thông tin hữu hiệu và tạo ra một số
thành quả cụ thể trong các lĩnh vực xã hội và kinh tế để sử dụng làm nội dung
tuyên truyền.
Kidder
Hết dịch nguyên văn.
Tóm lược Điện văn số 2167
ngày 08-12-1954
Qua Đại biện Kidder, Collins báo cáo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về
cuộc họp thứ năm và cuối cùng với Tướng Ely, diễn ra ngày 06-12-1954. Nội
dung là thông tin, tuyên truyền và các biện pháp củng cố Chính phủ Ngô Đình Diệm.
Collins và Ely thống nhất rằng:
- Hoạt động
tuyên truyền của Quốc gia Việt Nam phải được thống nhất, không tiếp tục
phân tán giữa quân đội, các giáo phái và những nhóm quyền lợi.
- Pháp
và Hoa Kỳ chủ yếu cung cấp tài chính và đứng phía sau; phía Việt Nam trực
tiếp thực hiện.
- Nội
dung tuyên truyền phải thích hợp với từng khu vực.
- Tại miền
Bắc, tuyên truyền sẽ nhấn mạnh sự khác biệt giữa lời hứa và thực tế của Việt
Minh, làn sóng tị nạn, lao động cưỡng bách, thất nghiệp và thuế khóa.
- Tại miền
Nam, tuyên truyền chỉ có hiệu quả nếu Chính phủ Diệm tạo được những thành
quả thực tế về đời sống, cải cách điền địa và tổ chức hành chính đến cấp
làng xã.
Collins cho rằng trở ngại trước mắt là Bộ Thông tin hoạt động
không hiệu quả. Ông nhận xét Bộ trưởng Thông tin
Thái đặt lòng trung thành với Cao Đài cao hơn Chính phủ Quốc gia; nhưng Diệm ngại
thay ông vì sợ mất sự ủng hộ của Cao Đài. Collins dự định vận động Diệm
bổ nhiệm một người mà Hoa Kỳ và Pháp cùng cho là có triển vọng.
Ông cũng yêu cầu đưa quân đội ra khỏi lĩnh vực tuyên truyền
chính trị và đặt các hoạt động tuyên truyền của Chính phủ dưới quyền Bộ Thông
tin.
Collins đặc biệt nhấn mạnh rằng Pháp phải thường xuyên công
nhận và tuyên truyền việc Việt Nam đã được trao trả độc lập; nếu không, Việt
Minh sẽ tiếp tục giành ưu thế bằng luận điệu cho rằng Quốc gia Việt Nam vẫn nằm
dưới sự thống trị của Pháp.
Ý nghĩa: Điện văn cho thấy Hoa Kỳ và Pháp không chỉ
bàn cách củng cố Chính phủ Diệm bằng viện trợ và quân sự, mà còn trực tiếp hoạch
định tổ chức thông tin–tuyên truyền, lựa chọn nhân sự Bộ Thông tin và xây dựng
hình ảnh chính trị cho Chính phủ Quốc gia Việt Nam. Collins đồng thời nhìn nhận
rằng tuyên truyền không thể thay thế thành quả thực tế về kinh tế, xã hội và
hành chính.
