Trang

Thứ Ba, 29 tháng 9, 2026

6690. Hồi Ký Trần Trọng Kim: Một Cơn Gió Bụi (file ghi âm).

 

Trần Trọng Kim (1883–1953), hiệu Lệ Thần, quê huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một học giả, nhà giáo dục, sử gia và chính khách Việt Nam. Xuất thân trong một gia đình Nho học nhưng được đào tạo theo nền học vấn mới, ông là một trong những trí thức tiêu biểu của Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX. Ông để lại nhiều công trình về lịch sử, giáo dục, văn hóa và tư tưởng, tiêu biểu như Việt Nam sử lược, Nho giáo và các sách giáo khoa Quốc văn... Đặc biệt là Hồi Ký Một Cơn Gió Bụi.


BBT viết Tiểu sử ngắn của Ông và chú trọng đến các lần xuất dương để khi bạn đọc mở nghe Một Cơn Gió Bụi, dễ hình dung tác giả đứng ở đâu trong những biến cố mà ông sắp kể.

bản pdf

https://thuviensach.vn/pdf/viewer.php?id=c1c544

File 1.

https://youtu.be/lndZTWGKbPg?si=JWXwcOlPJ5W0VNpp 

File 2.

https://youtu.be/pIJlGIrVnok?si=lkNuy752aLhc82CK

File 3 và hết

https://youtu.be/7zrwcSFxvP4?si=1vYkcRs7C41TkRsu


BBT không giới mồ côi tác phẩm Một Cơn Gió Bụi bởi vì Trần Trọng Kim không chỉ là một học giả ngồi viết sách, mà là người đã đi qua nhiều không gian và trực tiếp chứng kiến những biến động của thời đại. Riêng giai đoạn sau 1945, hồi ký của ông ghi rõ việc ở Hương Cảng rồi chuyển sang Quảng Châu cuối tháng 10-1946.


Trong cuộc đời, Trần Trọng Kim nhiều lần xuất dương với những mục đích và hoàn cảnh rất khác nhau.

Lần thứ nhất, sang Pháp học tập. Năm 1905, ông sang Pháp với mục đích tìm đường học thêm; sau đó học tại Bourg-Saint-Andéol, Lyon, Trường Thuộc địa ở Paris và Trường Sư phạm Melun. Năm 1911, ông trở về Việt Nam và dành nhiều năm hoạt động trong ngành giáo dục. Chuyến đi này góp phần hình thành ở ông một nền học vấn kết hợp giữa Nho học truyền thống và nền giáo dục mới của phương Tây.

Lần thứ hai, sang Chiêu Nam Đảo (Singapore). Trong bối cảnh Thế chiến thứ hai và tình hình chính trị Đông Dương ngày càng phức tạp, năm 1943 ông rời Việt Nam sang Chiêu Nam Đảo dưới sự sắp đặt và bảo trợ của phía Nhật. Đây không còn là chuyến đi du học như lần trước mà gắn với hoàn cảnh chính trị và chiến tranh. Chính Một Cơn Gió Bụi dành riêng một chương kể về thời gian này.

Lần thứ ba, từ Chiêu Nam Đảo qua Bangkok rồi trở về Việt Nam. Đầu năm 1945, khi tình hình Đông Dương biến chuyển nhanh chóng, ông rời Singapore, qua Bangkok rồi trở về nước. Sau cuộc đảo chính Pháp của Nhật ngày 09-3-1945, ông được vua Bảo Đại giao thành lập chính phủ và trở thành Thủ tướng của Đế quốc Việt Nam. Từ một học giả và nhà giáo dục, Trần Trọng Kim bước trực tiếp vào chính trường trong một trong những giai đoạn biến động nhất của lịch sử Việt Nam.

Lần thứ tư, sang Hương Cảng và Trung Quốc. Sau khi Chính phủ Trần Trọng Kim chấm dứt hoạt động năm 1945, ông lại rời Việt Nam. Trong năm 1946, ông ở Hương Cảng rồi đến cuối tháng 10 chuyển vào Quảng Châu. Tại đây, ông tiếp xúc với nhiều nhân vật Việt Nam đang hoạt động ở hải ngoại, theo dõi tình hình trong nước và tìm hiểu những khả năng chính trị cho Việt Nam. Chính ông thuật lại khá cụ thể hành trình và những hoạt động này trong Một Cơn Gió Bụi.

Nhìn qua những chuyến xuất dương ấy có thể thấy cuộc đời Trần Trọng Kim trải qua ba tư cách rất khác nhau: người đi học, nhà học giả – giáo dục và người trực tiếp bước vào chính trường. Ông từng sống ở Pháp, Singapore, Thái Lan, Hương Cảng và Trung Quốc; từng tiếp xúc với nhiều nhân vật và lực lượng chính trị trong một thời kỳ mà vận mệnh Việt Nam thay đổi rất nhanh.

Chính hoàn cảnh ấy tạo nên giá trị đặc biệt của Một Cơn Gió Bụi. Đây không chỉ là hồi ký của một học giả nhìn lại thời cuộc, mà còn là lời thuật của một người đã trực tiếp sống trong nhiều biến cố mà mình ghi chép. Vì vậy, khi đọc tác phẩm, cần phân biệt những việc Trần Trọng Kim trực tiếp tham dự hoặc chứng kiến với những điều ông nghe lại hay nhận định; nhưng dù ở trường hợp nào, Một Cơn Gió Bụi vẫn là một nguồn tư liệu đáng chú ý để tìm hiểu con người, chính trị và xã hội Việt Nam trong những năm đầy biến động của thập niên 1940.