6708. Đại Tướng Collins: Danh Mục Hồ Sơ (98 văn bản).

GIỚI THIỆU DANH MỤC

Ngày 01-11-1954, Tổng thống Hoa Kỳ Dwight D. Eisenhower quyết định cử Đại tướng J. Lawton Collins sang công tác tại Quốc gia Việt Nam. Ngày 03-11-1954, Tổng thống chính thức trao thư giao nhiệm vụ; ngày 08-11-1954, Collins đến Sài Gòn.

Ngày 02-05-1955, Đức Hộ Pháp ký Thánh lịnh hoàn thành việc Quốc gia hóa Quân đội Cao Đài.

Ngày 15-05-1955, Collins chấm dứt nhiệm vụ tại Việt Nam.

Đến ngày 26-10-1955, Thủ tướng Ngô Đình Diệm chấm dứt thể chế Quốc gia Việt Nam, thành lập Việt Nam Cộng Hòa và trở thành Tổng thống.

Từ trang web chính thức của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, BBT đã tìm thấy 98 đầu mục đáng lưu ý, gồm những văn bản của Collins, những tài liệu trực tiếp liên quan đến ông và một số mốc hoạt động cần thiết để nối liền diễn biến lịch sử.

Bước đầu, BBT sắp xếp và liệt kê các đầu mục theo thứ tự thời gian. Bước kế tiếp, BBT sẽ lần lượt sao chép nguyên văn từng tài liệu, kèm theo đường dẫn đến nguồn chính thức, để giới thiệu cùng quý bạn đọc.

Nay kính.

 

BẢN ĐỒ TỔNG THỂ NHIỆM VỤ COLLINS TẠI VIỆT NAM

Từ 01-11-1954 đến 15-05-1955

Ký hiệu:

• (C): Văn bản do Collins gửi, ký hoặc đồng ký.
• (LQ): Văn bản, biên bản hoặc mốc trực tiếp liên quan đến Collins.

 

Phần I. Nhận nhiệm vụ và hình thành chính sách: 01-11-1954 – 20-01-1955

1. 01-11-1954 (LQ): Điện văn số 1608 thông báo quyết định cử Collins sang Việt Nam.
2. 03-11-1954 (LQ): Tổng thống Eisenhower trao thư giao nhiệm vụ cho Collins.
3. 08-11-1954 (LQ): Collins đến Sài Gòn nhận nhiệm vụ.
4. 15-11-1954 (C): Điện văn số 1830 của Collins.
5. 17-11-1954 (LQ): Bản ghi nhớ về đề nghị quân số của Collins.
6. 19-11-1954 (C): Điện văn số 1891 của Collins.
7. 21-11-1954 (C): Điện văn số 1917 của Collins.
8. 01-12-1954 (C): Điện văn số 2031 của Collins.
9. 01-12-1954 (C): Biên bản thỏa thuận Collins–Ely.
10. 06-12-1954 (C): Điện văn số 2111 của Collins.
11. 08-12-1954 (C): Điện văn số 2165 của Collins.
12. 08-12-1954 (C): Điện văn số 2167 của Collins.
13. 11-12-1954 (C): Điện văn số 2205 của Collins.
14. 13-12-1954 (C): Điện văn số 2244 của Collins.
15. 16-12-1954 (C): Điện văn số 2303 của Collins.
16. 17-12-1954 (C): Điện văn số 2334 của Collins.
17. 27-12-1954 (C): Điện văn số 2460 của Collins.
18. 31-12-1954 (C): Thư Collins gửi Kenneth T. Young.
19. 03-01-1955 (C): Điện văn của Collins.
20. 04-01-1955 (C): Điện văn của Collins.
21. 05-01-1955 (C): Điện văn của Collins về chuyến đi Đà Lạt.
22. 08-01-1955 (C): Điện văn chung số 2636 của Collins, McClintock và Yost.
23. 09-01-1955 (C): Điện văn tối mật, khẩn cấp của Collins.
24. 10-01-1955 (C): Điện văn số 2663 của Collins.
25. 10-01-1955 (C): Điện văn số 2676 của Collins.
26. 15-01-1955 (C): Điện văn số 2772 của Collins.
27. 20-01-1955 – FRUS số 24 (C): Báo cáo tối mật tổng quát về Việt Nam và chương trình hành động của Hoa Kỳ.

 

Phần II. Từ chương trình Collins đến khủng hoảng giáo phái: 10-02-1955 – 31-03-1955

28. 10-02-1955 – Số 37 (C): Collins trở lại Sài Gòn; gặp Ely và Diệm về quân đội và các giáo phái.
29. 11-02-1955 – Số 40 (C): Báo cáo việc ký ba văn kiện Ely–Collins về huấn luyện Quân đội Quốc gia.
30. 17-02-1955 – Số 42 (C): Đề nghị chính sách tiếp nhận người tiếp tục rời miền Bắc.
31. 23-02-1955 – Số 44 (C): Báo cáo cuộc nói chuyện với Diệm về Bảo Đại, chế độ cộng hòa và tổng tuyển cử.
32. 25-02-1955 – Số 45 (C): Đề nghị Bảo Đại thu hồi quyền kiểm soát Cảnh sát khỏi Bình Xuyên.
33. 28-02-1955 – Số 46 (LQ): Biên bản cuộc họp Pháp–Mỹ về tình trạng Chính phủ Diệm; Collins ký tắt xác nhận.
34. 10-03-1955 – Số 57 (C): Collins phê bình việc xử lý thư Eisenhower gửi Bảo Đại.
35. 10-03-1955, 14 giờ – Số 59 (C): Collins trao đổi với Ely về quân Pháp và các lực lượng giáo phái.
36. 10-03-1955, 18 giờ – Số 60 (C): Báo cáo cuộc gặp Diệm về Cao Đài, Hòa Hảo, Bình Xuyên và ngân sách quân sự.
37. 15-03-1955 – Số 62 (C): Tìm giải pháp chính trị cho vấn đề giáo phái và chuẩn bị thu hồi Cảnh sát.
38. 19-03-1955 – Số 65 (C): Đề nghị đường lối đối với hiệp thương và tổng tuyển cử theo Hiệp định Genève.
39. 21-03-1955 – Số 68 (C): Bàn giải pháp chính trị, giải ngũ quân giáo phái và tổ chức Nội các.
40. 22-03-1955 – Số 69 (C): Đánh giá tuyên ngôn và kiến nghị của Mặt trận Thống nhất Toàn lực Quốc gia.
41. 23-03-1955 – Số 70 (C): Báo cáo cuộc gặp Nguyễn Thành Phương và Trình Minh Thế.
42. 25-03-1955 – Số 72 (LQ): Biên bản cuộc nói chuyện giữa Collins và Giám mục Ngô Đình Thục.
43. 28-03-1955 – Số 77 (C): Collins và Ely đánh giá cuộc khủng hoảng giáo phái.
44. 29-03-1955 – Số 78 (LQ): Biên bản cuộc nói chuyện giữa Collins và Ely.
45. 29-03-1955 – Số 79 (C): Báo cáo ý định của Diệm đưa quân chiếm Tổng nha Cảnh sát.
46. 30-03-1955, 1 giờ – Số 80 (C): Collins phản đối Diệm dùng quân chiếm Tổng nha Cảnh sát.
47. 30-03-1955, 13 giờ – Số 81 (C): Tường trình giao tranh đêm 29 rạng 30-03.
48. 30-03-1955, 23 giờ – Số 82 (C): Báo cáo việc đình chiến và nguy cơ giao tranh tái diễn.
49. 31-03-1955, 23 giờ – Số 84 (C): Collins quy phần lớn trách nhiệm cuộc khủng hoảng cho Diệm.
50. 31-03-1955, nửa đêm – Số 85 (C): Collins đề nghị mở rộng Chính phủ và tránh nội chiến.

 

Phần III. Đề nghị thay Diệm và chấm dứt nhiệm vụ: 01-04-1955 – 15-05-1955

51. 01-04-1955 – Số 86 (LQ): Nhân viên phái bộ ghi lại hoạt động và lập trường của Collins.
52. 01-04-1955 – Số 90 (LQ): Washington gửi chỉ thị cho Collins.
53. 02-04-1955, 13 giờ – Số 91 (C): Collins bàn với Ely về Lai Văn Sang, Bình Xuyên và nguy cơ nội chiến.
54. 02-04-1955, nửa đêm – Số 92 (C): Collins báo cáo đề nghị nhờ Bảo Đại phân xử cuộc khủng hoảng.
55. 03-04-1955 – Số 93 (LQ): Dulles gửi chỉ thị khẩn cho Collins.
56. 04-04-1955 – Số 96 (LQ): Washington trả lời các báo cáo của Collins.
57. 04-04-1955 – Số 97 (LQ): Washington tiếp tục chỉ thị Collins về giải pháp chính trị.
58. 05-04-1955 – Số 99 (LQ): CIA chuyển nội dung trả lời của Collins về tương quan lực lượng quân sự.
59. 05-04-1955, nửa đêm – Số 100 (C): Collins tiếp tục đánh giá Chính phủ Diệm và cuộc khủng hoảng.
60. 06-04-1955 – Số 101 (LQ): Washington xem xét nhận định của Collins về Diệm.
61. 06-04-1955 – Số 102 (LQ): Washington gửi thêm chỉ thị về cách giải quyết khủng hoảng.
62. 06-04-1955 – Số 103 (LQ): Chỉ thị khẩn liên quan đến đề nghị chính trị của Collins.
63. 07-04-1955 – Số 104 (LQ): Hội đồng An ninh Quốc gia thảo luận các báo cáo của Collins.
64. 07-04-1955, 19 giờ – Số 105 (C): Collins báo cáo nhận định cuối cùng của Ely về Diệm.
65. 07-04-1955, 23 giờ – Số 106 (C): Collins kết luận Diệm khó duy trì một chính phủ hữu hiệu.
66. 09-04-1955, 22 giờ – Số 108 (C): Collins trình bày chương trình thay Diệm.
67. 09-04-1955 – Số 109 (LQ): Dulles yêu cầu Collins giải thích thêm đề nghị thay Diệm.
68. 10-04-1955, 22 giờ – Số 110 (C): Collins tái khẳng định nhận định bất lợi đối với Diệm.
69. 11-04-1955 – Số 112 (LQ): Dự thảo cho phép Collins đồng thuận với việc thay Diệm.
70. 11-04-1955 – Số 113 (LQ): Dự thảo chỉ thị được sửa theo ý kiến Eisenhower.
71. 11-04-1955 – Số 114 (LQ): Dulles bàn với Đại sứ Pháp về đề nghị của Collins và Ely.
72. 11-04-1955 – Số 115 (LQ): Washington tạm hoãn quyết định thay Diệm và yêu cầu Collins giải đáp thêm.
73. 12-04-1955, 19 giờ – Số 116 (C): Collins giải thích cách thức và thời điểm thay đổi chính phủ.
74. 13-04-1955 – Số 119 (LQ): Washington tiếp tục trao đổi với Collins.
75. 14-04-1955 – Số 120 (LQ): Chỉ thị tiếp theo gửi Collins về Chính phủ Diệm.
76. 16-04-1955 – Số 121 (LQ): Washington triệu Collins về tham khảo chính sách.
77. 18-04-1955 – Số 123 (LQ): O’Daniel gửi Collins kế hoạch tổ chức Quân đội Quốc gia Việt Nam.
78. 19-04-1955 – Số 125 (C): Collins báo cáo trước khi rời Sài Gòn về Washington.
79. 19-04-1955 – Số 126 (C): Collins trình bày nhận định về tương lai Chính phủ Diệm.
80. 19-04-1955 – Số 127 (C): Collins trình bày quan hệ Pháp–Mỹ và phương án chính trị.
81. 20-04-1955 – Số 128 (LQ): Dulles gửi thư riêng, tối mật cho Collins.
82. 21–29-04-1955 (LQ): Collins làm việc tại Washington về chính sách đối với Diệm.
83. 25-04-1955 – Số 134 (LQ): Bản ghi nhớ phục vụ các cuộc họp với Collins.
84. 28-04-1955 – Số 148 (LQ): Hội đồng An ninh Quốc gia bàn tình hình Việt Nam và đề nghị của Collins.
85. 30-04-1955 – Số 161 (LQ): Báo cáo tổng kết chuyến làm việc của Collins tại Washington.
86. 01-05-1955 – Số 164 (LQ): Washington gửi chỉ thị khi Collins chuẩn bị trở lại Sài Gòn.
87. 03-05-1955 – Số 166 (LQ): Biên bản đàm thoại tại Sài Gòn liên quan đến Collins.
88. 03-05-1955 – Số 167 (C): Collins báo cáo tình hình sau trận đánh Bình Xuyên.
89. 03-05-1955 – Số 168 (LQ): Washington trả lời báo cáo của Collins.
90. 04-05-1955, 12 giờ – Số 170 (LQ): Biên bản cuộc nói chuyện giữa Diệm và Collins.
91. 04-05-1955, 18 giờ – Số 171 (C): Collins báo cáo cuộc gặp Diệm.
92. 04-05-1955, 18 giờ – Số 172 (LQ): Biên bản cuộc nói chuyện giữa Collins và Ely.
93. 05-05-1955, 17 giờ – Số 173 (C): Collins đánh giá tình hình sau khi Diệm thắng Bình Xuyên.
94. 05-05-1955 – Số 174 (LQ): Dulles thông báo chủ trương tiếp tục ủng hộ Diệm.
95. 08-05-1955 – Số 176 (LQ): Lansdale gửi Collins bản ghi nhớ về tình hình Việt Nam.
96. 09-05-1955, 21 giờ – Số 180 (C): Collins trao đổi với Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Pháp.
97. 10-05-1955 – Số 183 (C): Collins gửi Đại sứ kế nhiệm Reinhardt báo cáo chính thức cuối cùng.
98. 11–15-05-1955 (LQ): Hoàn tất việc bàn giao và chấm dứt nhiệm vụ; không thấy FRUS công bố thêm văn bản do Collins gửi hoặc ký.

Như vậy, toàn bộ bản đồ gồm 98 đầu mục, được đánh số liên tục từ ngày Collins được cử sang Việt Nam đến khi chấm dứt nhiệm vụ.