Trang

Chủ Nhật, 20 tháng 9, 2026

6676. Giới thiệu bài nghiên cứu của Nu Anh Tran. Series D.

 BBT Blog KNS phát hiện ra trong Lời Thuyết Đạo của Đức Hộ Pháp có một pho sử liệu về Đạo Cao Đài đã hy sinh xương máu để góp phần gầy dựng nên Chính phủ Quốc Gia Việt Nam do Cựu hoàng Bảo Đại làm Quốc Trưởng. 


BBT tìm nguồn tài liệu để làm sáng tỏ thêm thì gặp được rất nhiều nguồn hữu ích. Trong đó có nguồn của Nu Anh Tran (gồm 4 Series A, B, C, D) nên trân trọng giới thiệu với quý bạn đọc. 

Nay kính.


Bản pdf, Series D.

https://usvietnam.uoregon.edu/en/series-d-the-sect-crisis-march-april-1955/


Bản dịch phần D1. 

D1. Điện văn số 3754 từ Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Sài Gòn gửi Bộ trưởng Ngoại giao, ngày 08-3-1955

Randolph Kidder

Giáo Tông Cao Đài đã tổ chức một cuộc họp báo tại Sài Gòn vào chiều ngày 04-3 và đóng vai trò người phát ngôn cho các nhà lãnh đạo Cao Đài, Bình Xuyên và Hòa Hảo, có đại diện hiện diện tại cuộc họp.

Theo yêu cầu của Giáo Tông, ông Lại Hữu Tài, cố vấn chính trị của Bình Xuyên, đã đọc bản Tuyên ngôn của tổ chức mới thành lập mang tên “Mặt Trận Thống Nhứt Toàn Lực Quốc Gia”, được ký ngày 03-3…

Bản Tuyên ngôn nêu rằng, trước tình hình cực kỳ nguy hiểm mà Việt Nam đang phải đối mặt và thực tế các lực lượng quốc gia chủ yếu vẫn chưa được thống nhất, các nhà lãnh đạo thuộc những giáo phái quốc gia khác nhau đã quyết định gác lại quan điểm chính trị riêng của mình để đoàn kết tất cả các lực lượng chính trị và quân sự, tạo cho nhân dân Việt Nam một tổ chức chiến đấu thống nhất mang tên “Mặt Trận Thống Nhứt Toàn Lực Quốc Gia”.

Mục tiêu của Mặt Trận gồm:

  1. Bảo vệ lãnh thổ Việt Nam Tự Do nhằm thực hiện sự thống nhất đất nước.
  2. Độc lập hoàn toàn.
  3. Bảo đảm chủ quyền của nhân dân thông qua việc nhân dân tham gia vào quyền lực.

Để đạt được những mục tiêu này, Mặt Trận cho rằng cần phải có một chính phủ mạnh, dân chủ và liêm chính.

Mặt Trận lên án “chế độ độc tài và chính sách bè phái có thể gây ra cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn và làm sụp đổ sự nghiệp quốc gia.” (Đây là lời công kích nhằm vào ông Diệm.)

Chính phủ được dự kiến thành lập phải được sự ủng hộ hoàn toàn của nhân dân và quân đội quốc gia, với một tổ chức xã hội đặt trên những “nền tảng công bằng, chính đáng và tiến bộ.”

Một khi chính phủ quốc gia này được thành lập, tất cả các giáo phái tham gia Mặt Trận “long trọng cam kết đặt các lực lượng vũ trang của mình dưới quyền sử dụng của chính phủ ấy.”

Từ đó trở đi, sẽ không còn các lực lượng vũ trang riêng biệt của các giáo phái, mà “chỉ có một lực lượng vũ trang quốc gia duy nhất.”

Đặt quyền lợi tối cao của quốc gia lên trên hết, Mặt Trận kiên quyết từ bỏ mọi tinh thần nghi kỵ và chấm dứt mọi hành vi hà lạm, bằng cách loại bỏ những hình thức nô dịch phong kiến, nhằm thiết lập các nguyên tắc căn bản của một chính sách dân chủ, tiến bộ và liêm chính.

Mặt Trận cam kết thực hiện cải cách ruộng đất và không phân biệt đảng phái hay tôn giáo đối với những người di cư từ miền Bắc.

Nhằm đưa Việt Nam trở thành “một lực lượng tiên phong chống cộng sản tại Đông Nam Á”, Mặt Trận tuyên bố “đáp ứng một cách khẳng định” những lời kêu gọi của thế giới tự do và SEATO [Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á], trên cơ sở tôn trọng chủ quyền của Việt Nam Tự Do.

Mặt Trận tuyên bố:

  1. Phải chấm dứt chính sách chia rẽ, độc tài và phong kiến.
  2. Tất cả các lực lượng quốc gia phải đoàn kết để thành lập một “chính phủ dân chủ liên hiệp quốc gia”.
  3. Xây dựng một xã hội tiến bộ dựa trên sự công bằng và công lý xã hội, nhằm thực hiện nền độc lập hoàn toàn và thống nhất Việt Nam.

Những người được liệt kê là đã ký vào bản Tuyên ngôn gồm:

  • Tướng Trần Văn Soái (Hòa Hảo).
  • Tướng Lâm Thành Nguyên (Hòa Hảo ly khai).
  • Tướng Lê Quang Vinh (thường được biết đến với tên Ba Cụt, Hòa Hảo ly khai).
  • Tướng Lê Văn Viễn (Bình Xuyên).
  • Phạm Công Tắc (Giáo Tông Cao Đài).

Giáo Tông có ghi thêm một lời tái bút rằng, trước mối nguy hiểm đang đe dọa tương lai đất nước, ông nhận lãnh toàn bộ trách nhiệm về việc ký bản Tuyên ngôn nhân danh các lực lượng vũ trang và tín đồ Cao Đài.

Sau khi bản Tuyên ngôn được đọc xong, Giáo Tông Cao Đài đã trả lời các câu hỏi của giới báo chí.

Khi được hỏi về thái độ của Mặt Trận đối với chính phủ Diệm, Giáo Tông trả lời:

“Chính phủ sẽ buộc phải áp dụng chương trình do Mặt Trận đề nghị.”

Khi được hỏi liệu Cao Đài và Hòa Hảo có dự định rút khỏi chính phủ nếu chương trình không được thực hiện hay không, Giáo Tông cho biết vấn đề này vẫn chưa được quyết định.

Mặc dù được Việt Nam Thông Tấn Xã (Vietnam Presse) đưa tin, nhưng bài tường thuật về cuộc họp báo cùng với nội dung bản Tuyên ngôn đã bị cơ quan kiểm duyệt loại bỏ khỏi các tờ báo.

Tuy nhiên, vào ngày hôm sau, báo chí có đăng những lời bình luận được cho là của độc giả, lưu ý đến việc thiếu chữ ký của Tướng Trình Minh Thế (người Cao Đài ly khai vừa mới quy thuận), Tướng Nguyễn Giác Ngộ (Hòa Hảo ly khai) và Đại tá Nguyễn Văn Huệ (người Hòa Hảo vừa mới quy thuận).

Việc thiếu chữ ký của Tướng Phương thuộc Cao Đài không được đề cập đến.

Bài bình luận nhận xét một cách mỉa mai về sự phẫn nộ của Mặt Trận đối với “chính trị bè phái” và những mục tiêu cao quý của tổ chức mới này, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng những người ký tên sẽ đưa các mục tiêu đáng ca ngợi ấy vào thực tế.

(Bài bình luận này, vì được phép xuất hiện trên báo chí và có nội dung mạnh mẽ ủng hộ chính phủ, rất có thể đã được chính phủ gợi ý.)

Việc các giáo phái công bố thành lập “Mặt Trận Thống Nhứt Toàn Lực Quốc Gia” cho thấy các hoạt động của họ sẽ tập trung vào lĩnh vực chính trị trong tương lai trước mắt, và khả năng xảy ra những rối loạn quân sự trở nên xa vời hơn.

Chúng tôi không loại trừ khả năng thỉnh thoảng có những vụ ném lựu đạn nhằm biểu lộ tình trạng bất ổn và sự bất mãn đối với chính phủ, những vụ gây rối dân sự nhỏ được kích động, hoặc những sự cố riêng lẻ liên quan đến binh sĩ quân đội quốc gia, đặc biệt tại khu vực Hòa Hảo. Tuy nhiên, những nỗ lực trước mắt nhằm chống lại chính phủ Diệm dường như sẽ mang tính chính trị.

Chúng tôi tin rằng bản Tuyên ngôn được soạn thảo phần lớn nhằm hướng đến người Mỹ.

Ngoài việc tán thành SEATO và tránh công kích cá nhân ông Diệm hoặc những “người Mỹ hậu thuẫn ông”, bản Tuyên ngôn đặc biệt nhấn mạnh hai quan điểm của Hoa Kỳ.

Thứ nhất, người Mỹ đã nói rằng họ ủng hộ ông Diệm vì, trong số những lý do khác, ông là người có nhiều khả năng nhất trong việc thống nhất các thành phần của Việt Nam Tự Do để cứu đất nước.

Câu trả lời của các giáo phái được đưa ra ở đây là: chính họ, những người đại diện cho phần lớn các lực lượng có tổ chức tại Việt Nam Tự Do, lại không đứng về phía ông Diệm.

Thứ hai, một điểm trong bản Tuyên ngôn có lẽ cũng nhằm hướng đến người Mỹ, đó là lời hứa từ bỏ tính chất và những tập quán phong kiến, đồng thời hợp nhất các quân đội riêng của các giáo phái thành “một lực lượng vũ trang quốc gia duy nhất.”

Kidder

Nguồn tài liệu

Điện văn số 3754, từ Sài Gòn gửi Bộ trưởng Ngoại giao, ngày 08-3-1955.

  • Cơ quan lưu trữ: Cơ quan Lưu trữ và Hồ sơ Quốc gia Hoa Kỳ (NARA), College Park, Maryland.
  • Nhóm hồ sơ: Record Group 59 (RG59).
  • Hồ sơ thập phân trung ương (Central Decimal Files), 1955–1959.
  • Mã hồ sơ: 751G.00/3-855.

&&&

Vào ngày 19 tháng 3, hơn hai tuần sau cuộc họp báo của Mặt trận, văn phòng của Ngô Đình Diệm đã đưa ra một tuyên bố bác bỏ các yêu sách từ những người đứng đầu các giáo phái. Dù không nêu đích danh Mặt trận, tuyên bố này ám chỉ rằng quân đội của các giáo phái chẳng qua là những đội quân đánh thuê từng chiến đấu cho người Pháp; đồng thời cáo buộc các thủ lĩnh giáo phái vì tư lợi mà cố bám lấy những đặc quyền có từ thời chiến, và cảnh báo rằng sự ngoan cố của Mặt trận vô tình lại tiếp tay cho phe cộng sản.