Trang

Thứ Sáu, 11 tháng 9, 2026

6737. 04-01-1955 (C): Điện văn của Collins. (Ông Diệm cương quyết không gia hạn đặc quyền cho Bình Xuyên) 20

 Ông Diệm cương quyết không gia hạn đặc quyền cho Bình Xuyên.

Phía Pháp e ngại việc không gia hạn sẽ gây rối loạn.

Collins lại e ngại rằng nếu ông Diệm phải nhân nhượng và tạm gia hạn, việc vận động Cao Đài và Hòa Hảo hợp tác sẽ bị thụt lùi nghiêm trọng.

20TL

Link nguyên văn:

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d6?utm_source=chatgpt.com


 

GPT DỊCH

Quan hệ Ngoại giao Hoa Kỳ, 1955–1957, Việt Nam, Tập I

6. Điện văn của Đại diện Đặc biệt tại Việt Nam (Collins) gửi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ

Sài Gòn, ngày 04 tháng 01 năm 1955 — 3 giờ chiều


2562.

1. Ông Diệm đã xác nhận với Fishel lời tuyên bố mà ông Luyện nói với tôi cách đây mười ngày rằng Chính phủ sẽ không gia hạn các đặc quyền cờ bạc và những đặc quyền khác của Bình Xuyên khi hợp đồng hết hạn vào ngày 15 tháng 01. Chúng tôi nhận được một số tin, đến nay chưa được xác nhận, rằng Bình Xuyên đang chuẩn bị phá hoại các công trình tiện ích công cộng ở Sài Gòn nếu hợp đồng không được gia hạn.

2. Hôm nay, Daridan đến gặp tôi. Ông cũng đã nghe những tin đồn ấy và nói rằng phía Pháp lo ngại trước ý định không gia hạn hợp đồng của ông Diệm, vì điều này đe dọa trật tự công cộng trong lúc 14.000 thường dân Việt Nam làm việc cho Quân đội Pháp đã đình công suốt sáu tuần. Daridan nói rằng những người đình công, cho đến nay vẫn giữ thái độ ôn hòa, hiện đang đe dọa tiến hành “hành động trực tiếp”.

3. Daridan nói rằng cả ông và Ely đều tin những yêu sách của người đình công phần lớn là chính đáng; và với sự hậu thuẫn của Ely, ông đã yêu cầu Chính phủ Pháp cấp 800 triệu franc để giải quyết cuộc tranh chấp. Tôi đề nghị rằng, nhằm tránh những rối loạn có thể trở nên nghiêm trọng và để không làm ông Diệm nản lòng trong lập trường cương quyết của mình, Hoa Kỳ có lẽ nên ủng hộ đề nghị của Daridan. Ông đồng ý.

4. Vì những lo ngại của phía Pháp về khả năng của Quân đội Việt Nam trong việc đồng thời đối phó với những người đình công và Bình Xuyên mà không có sự hỗ trợ của cảnh sát không phải hoàn toàn vô căn cứ, tôi đề nghị Bộ Ngoại giao chỉ thị cho Đại sứ quán tại Paris thông báo với Bộ Ngoại giao Pháp rằng chúng ta coi cuộc đình công kéo dài là một mối đe dọa gia tăng đối với an ninh của Việt Nam tự do, và hy vọng Chính phủ Pháp nhanh chóng thực hiện các biện pháp để giải quyết cuộc đình công.

5. Liên quan đến vấn đề này, tôi nói với Daridan rằng nếu ông Diệm bị buộc phải nhân nhượng tạm thời với Bình Xuyên trong vấn đề gia hạn hợp đồng, thì Thủ tướng có lẽ sẽ gặp một bước thụt lùi nghiêm trọng trong việc đạt được sự đồng thuận của Cao Đài và Hòa Hảo về:

  • việc từng bước giải thể các quân đội riêng của họ; và
  • sự hợp tác của họ trong một chương trình cải cách ruộng đất.

[Collins]


Chú thích nguồn:

Nguồn: Văn khố Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Hồ sơ Trung ương, 751G.00/1–455. Phân loại: Mật; Ưu tiên. Điện văn được chuyển cho Paris để biết.

Hết dịch nguyên văn

Tóm lược điện văn 2562 ngày 04-01-1955

Collins báo cáo rằng Chính phủ Ngô Đình Diệm quyết định không gia hạn các đặc quyền cờ bạc và những đặc quyền khác của Bình Xuyên sau ngày 15-01-1955. Quyết định này có thể dẫn đến phản ứng phá hoại các công trình công cộng tại Sài Gòn.

Phía Pháp lo ngại tình hình an ninh vì cùng lúc có 14.000 công nhân Việt Nam làm việc cho Quân đội Pháp đình công. Collins đề nghị Hoa Kỳ thúc đẩy Chính phủ Pháp nhanh chóng giải quyết cuộc đình công để Chính phủ Quốc gia Việt Nam không phải đối phó đồng thời với hai cuộc khủng hoảng.

Điểm chính trị quan trọng nhất: Collins nhận định rằng nếu ông Diệm bị buộc phải tạm thời nhượng bộ Bình Xuyên, ông sẽ gặp trở ngại lớn trong việc thuyết phục Cao Đài và Hòa Hảo:

  • Từng bước giải thể các lực lượng quân sự riêng;
  • Hợp tác thực hiện chương trình cải cách ruộng đất.

Ý chính: Collins ủng hộ lập trường cứng rắn của ông Diệm đối với các đặc quyền của Bình Xuyên; đồng thời xem việc giải quyết thành công vấn đề Bình Xuyên là điều kiện ảnh hưởng trực tiếp đến sự hợp tác của Cao Đài và Hòa Hảo với Chính phủ.