Trang

Thứ Tư, 28 tháng 10, 2026

6723. Tài liệu 148. Biên bản thảo luận tại phiên họp thứ 246 của Hội đồng An ninh Quốc gia. (82.17 TL)


Phiên họp Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ ngày 28-4-1955: Collins nhận định Diệm không còn khả năng lãnh đạo, Hoa Kỳ tiếp tục ủng hộ miền Nam Việt Nam nhưng để ngỏ việc thay Thủ tướng.

Link nguyên văn

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d148? 

GPT DỊCH

 148. Biên bản thảo luận tại phiên họp thứ 246 của Hội đồng An ninh Quốc gia,

Washington, ngày 28 tháng 4 năm 1955

Tham dự phiên họp thứ 246 của Hội đồng có Tổng thống Hoa Kỳ, chủ tọa phiên họp; Phó Tổng thống Hoa Kỳ; Bộ trưởng Ngoại giao; Bộ trưởng Quốc phòng; Giám đốc Cơ quan Điều hành Hoạt động Đối ngoại; và Giám đốc Văn phòng Động viên Quốc phòng.


Ngoài ra còn có Bộ trưởng Ngân khố; Quyền Giám đốc Văn phòng Ngân sách; Giám đốc Cơ quan Thông tin Hoa Kỳ; Tướng J. Lawton Collins, Đại diện Đặc biệt tại Việt Nam (tham dự mục 5); Phụ tá Giám đốc phụ trách Viễn thông thuộc Văn phòng Động viên Quốc phòng (tham dự mục 2); Quyền Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân; Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương; Phó Phụ tá Tổng thống; ông Robert R. Bowie thuộc Bộ Ngoại giao; ông Paul J. Sturm thuộc Bộ Ngoại giao (tham dự mục 5); ông Kermit Roosevelt thuộc Cơ quan Tình báo Trung ương (tham dự mục 5); các ông Anderson và Rockefeller, Phụ tá Đặc biệt của Tổng thống; Thư ký Ban Tham mưu Nhà Trắng; Thư ký Điều hành Hội đồng An ninh Quốc gia; và Phó Thư ký Điều hành Hội đồng An ninh Quốc gia.

Sau đây là phần tóm lược cuộc thảo luận tại phiên họp cùng những điểm chính đã được ghi nhận.

[Tiếp theo là phần thảo luận các mục: 1. “Tình trạng các chương trình an ninh quốc gia của Hoa Kỳ tính đến ngày 31-12-1954: Chương trình Động viên”; 2. “Truyền thông điện từ: Hiệu quả của hoạt động phát thanh quốc tế Hoa Kỳ”; 3. “Những diễn biến quan trọng trên thế giới ảnh hưởng đến an ninh Hoa Kỳ”; và 4. “Lập trường của Hoa Kỳ đối với Hiệp ước Quốc gia Áo”.]

5. Những diễn biến tại Việt Nam

(NSC 5429/5, đoạn 10-a; Quyết định số 1316 của Hội đồng An ninh Quốc gia)

Khi bắt đầu thảo luận mục 5, Tướng Collins cùng ông Paul J. Sturm thuộc Bộ Ngoại giao bước vào phòng họp Nội các. Ông Allen Dulles cũng xin phép cho ông Kermit Roosevelt thuộc Cơ quan Tình báo Trung ương có mặt trong lúc ông Dulles trình bày trước Hội đồng về những diễn biến mới nhất tại Sài Gòn.

Ông Dulles giải thích rằng đêm qua đã xảy ra những cuộc giao tranh nghiêm trọng trên đường phố Sài Gòn. Lúc 1 giờ 15 phút chiều, một quả đạn súng cối đã rơi trúng Dinh Tổng thống, nơi cư trú của Thủ tướng Diệm.

Sau khi có thêm hai quả đạn rơi vào khuôn viên Dinh, ông Diệm đã điện thoại cho Tướng Ely và cho biết ông đang ra lệnh cho lực lượng Quốc gia Việt Nam bắn trả. Đến 3 giờ chiều, người ta đếm được 11 phát đạn bắn trả.

Mặc dù sau đó có tin đồn rằng một thỏa thuận ngừng bắn đã được dàn xếp, ông Dulles nghi ngờ tính xác thực của những tin này và cho rằng dường như Thủ tướng Diệm đã ra lệnh mở cuộc tấn công toàn diện chống Bình Xuyên. Nói cách khác, ông Diệm chủ trương dùng vũ lực để giải quyết dứt điểm cuộc đối đầu.

Ông Dulles nói tiếp rằng không dễ xác định bên nào thực sự chịu trách nhiệm gây ra những biến cố đêm qua. Tuy nhiên, rắc rối thực sự đã bắt đầu từ ngày 26 tháng 4, khi Thủ tướng Diệm ra lệnh cách chức Giám đốc Cảnh sát Sài Gòn, một người thuộc tổ chức Bình Xuyên mà ông Dulles gọi là băng đảng.

Ông Dulles nói tiếp rằng nếu xảy ra một cuộc giao chiến quyết định và Quân đội Quốc gia Việt Nam vẫn trung thành với Thủ tướng, thì hầu như không còn nghi ngờ gì về khả năng quân đội đánh bật lực lượng Bình Xuyên ra khỏi Sài Gòn.

Khó khăn nằm ở chỗ một hành động như vậy gần như chắc chắn sẽ gây ra những cuộc rối loạn và nội chiến trên khắp miền Nam Việt Nam.

Ngoài ra, những cuộc giao tranh trên đường phố rất có thể dẫn đến các hành động tàn bạo chống lại thường dân Pháp đang sinh sống tại Sài Gòn.

Cuối cùng, ông Dulles cho biết ông Diệm đã thông báo rằng hiện nay ông dự định thành lập một nội các hoàn toàn mới và sẽ công bố danh sách thành viên ngay tối nay.

Tổng thống lập tức hỏi Tướng Ely có khả năng sẽ hành động như thế nào trước tình hình mà ông Dulles vừa mô tả.

Tướng Collins trả lời rằng theo ông, Tướng Ely sẽ không hành động gì, trừ khi xuất hiện mối đe dọa đối với những người ngoại quốc đang cư trú tại Sài Gòn.

Sau đó, Tướng Collins đưa ra một bản đồ thành phố Sài Gòn và những vùng phụ cận, rồi nhanh chóng trình bày những đặc điểm chính của thành phố cùng vị trí bố trí lực lượng Bình Xuyên và Quân đội Quốc gia.

Tổng thống tiếp tục hỏi Tướng Collins liệu người Pháp có khả năng cản trở việc Hoa Kỳ tiếp tế bổ sung cho lực lượng của Thủ tướng Diệm hay không.

Tướng Collins cho rằng người Pháp sẽ không cản trở và chỉ ra rằng phía Pháp đã đề nghị dành một kho đạn tại Sài Gòn cho lực lượng Việt Nam sử dụng.

Đến đây, ông Dillon Anderson nhắc Hội đồng về quyết định liên quan đến chính sách Hoa Kỳ đối với miền Nam Việt Nam mà Hội đồng đã thông qua hồi tháng Giêng năm nay.

Trong lúc ông Anderson trình bày, Thư ký Điều hành phân phát một bản dự thảo biên bản quyết định do Bộ Ngoại giao soạn thảo. Bộ Ngoại giao đề nghị Hội đồng thông qua văn bản này để thay thế quyết định trước đó của Hội đồng hồi tháng Giêng.

Bộ trưởng Dulles chỉ ra rằng điểm khác biệt chủ yếu là quyết định trước đây đã xác định đích danh Thủ tướng Diệm là người đứng đầu chính phủ mà Hoa Kỳ cần ủng hộ.

Bộ trưởng Dulles nói rằng ông muốn đưa ra một số nhận xét tổng quát về tình thế mà Hoa Kỳ đang gặp phải tại miền Nam Việt Nam.

Theo quan điểm của ông, những khó khăn hiện nay bắt nguồn từ hai nguyên nhân căn bản.

Thứ nhất là những hạn chế của Thủ tướng Diệm trong vai trò người đứng đầu chính phủ.

Những phẩm chất tốt của ông Diệm đã được biết rõ và không cần phải trình bày thêm. Tuy nhiên, có một thực tế là ông xuất thân từ miền Bắc của đất nước và không mấy tin tưởng người khác, có lẽ cũng vì những lý do chính đáng.

Hơn nữa, ông không giỏi trong việc giao quyền cho người khác.

Mặc dù có những khuyết điểm đó, ông Diệm vẫn có thể đáp ứng được tình thế, nếu không có hạn chế căn bản thứ hai, đó là sự thiếu vắng sự ủng hộ vững chắc từ phía Pháp.

Trong khi những nhà lãnh đạo cao cấp của Chính phủ Pháp như Mendès-France, Faure và Tướng Ely đã miễn cưỡng hợp tác với ông Diệm, thì các viên chức thực dân Pháp tại Việt Nam lại tìm mọi cách phá hoại ông.

Hai hạn chế căn bản này kết hợp với nhau đã tạo nên một tình thế khiến Tướng Collins cuối cùng đi đến kết luận rằng hiện nay Hoa Kỳ phải tìm người thay thế ông Diệm.

Bộ trưởng Dulles nói tiếp rằng, trên thực tế, từ khá lâu Hoa Kỳ đã nói với người Pháp rằng Hoa Kỳ sẵn sàng xem xét một người khác thay thế ông Diệm, nếu phía Pháp có thể đưa ra được một nhân vật như vậy.

Cho đến nay, họ vẫn chưa làm được điều đó.

Hơn nữa, cách thức thực hiện việc thay đổi vào lúc này sẽ rất khó khăn.

Việc thay đổi Thủ tướng nhất thiết phải thông qua Bảo Đại, trong khi Hoa Kỳ từ trước đến nay vẫn cho rằng ảnh hưởng của Bảo Đại chắc chắn sẽ được sử dụng để bênh vực Bình Xuyên, tổ chức đã cung cấp cho ông những khoản tiền rất lớn.

Vì vậy, Hoa Kỳ không có khuynh hướng tán thành việc thành lập một chính phủ mới tại miền Nam Việt Nam do Bảo Đại bổ nhiệm.

Trái lại, Hoa Kỳ cho rằng điều thực sự cần thiết là phải xảy ra một cuộc đối đầu quyết định giữa Bảo Đại và các giáo phái nổi loạn.

Cả Bảo Đại lẫn người Pháp đều liên tục tìm cách tránh cuộc đối đầu như vậy.

Tuy nhiên, vào cuối buổi chiều hôm qua, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã gửi đến Sài Gòn một loạt điện văn phức tạp, trình bày những phương cách và biện pháp nhằm thay thế ông Diệm cùng chính phủ của ông.

Nhưng trước những diễn biến và sự bùng nổ giao tranh đêm qua, Hoa Kỳ đã chỉ thị cho nhân viên của mình tại Sài Gòn tạm ngưng thực hiện kế hoạch thay thế ông Diệm.

Những diễn biến đêm qua có thể dẫn đến một trong hai kết quả: hoặc ông Diệm bị lật đổ hoàn toàn, hoặc ông vượt qua tình trạng hỗn loạn và nổi lên như một vị anh hùng lớn.

Do đó, Hoa Kỳ đang tạm dừng để chờ xem kết quả trước khi quyết định chọn ông Quát hoặc Bộ trưởng Quốc phòng [nguyên văn ghi như vậy] Đỗ làm người có thể thay thế ông Diệm.

Bộ trưởng Dulles thừa nhận rằng ông không mấy có ấn tượng tốt đối với vị Bộ trưởng Quốc phòng này.

Mặt khác, trừ khi những biến động tại Sài Gòn tạo ra một tình thế giúp ông Diệm nổi lên như một vị anh hùng, Hoa Kỳ sẽ phải thực hiện việc thay đổi.

Đây là quan điểm chung của cả Tướng Collins và Tướng Ely. Trong toàn bộ vụ việc này, Tướng Ely đã hành động một cách thành thật và ngay thẳng với phía Hoa Kỳ.

Bộ trưởng Dulles tiếp tục chỉ ra rằng Bảo Đại thực sự đã đe dọa sẽ tự mình giải quyết vấn đề và đích thân thành lập một chính phủ mới.

Thật vậy, Hoa Kỳ không hoàn toàn chắc chắn có thể ngăn cản ông làm như vậy, bởi vì có thể nói Bảo Đại là nguồn thẩm quyền chính phủ hợp pháp duy nhất hiện còn tồn tại.

Vì thế, Hoa Kỳ nhận thấy mình buộc phải hợp tác với Bảo Đại và thông qua ông ở một mức độ nào đó, cho đến khi có thể tìm ra một nguồn thẩm quyền khác để thay thế.

Kết thúc phần trình bày, Bộ trưởng Dulles mời Tướng Collins phát biểu quan điểm.

Tướng Collins mở đầu bằng cách nhắc Hội đồng An ninh Quốc gia về lần ông đã trình bày trước Hội đồng, trước khi lên đường sang Sài Gòn, cùng lập trường mà ông đã nêu khi đó: tương lai của Việt Nam Tự Do phụ thuộc vào năm yếu tố chính.

Ông cho biết sẽ lần lượt điểm lại ngắn gọn năm yếu tố ấy.

(1) Khả năng Việt Minh mở cuộc tấn công công khai vào Việt Nam Tự Do.

Về vấn đề này, Tướng Collins nhận định rằng hiện nay nguy cơ ấy rất thấp.

(2) Lòng trung thành của Quân đội Quốc gia Việt Nam đối với ông Diệm.

Tướng Collins nhấn mạnh rằng cho đến nay, Quân đội Quốc gia Việt Nam vẫn trung thành với ông Diệm, nhưng lòng trung thành ấy gần như chắc chắn sẽ không kéo dài đến mức ủng hộ Thủ tướng trong một cuộc nội chiến.

Quân đội rất căm ghét Bình Xuyên, nhưng đồng thời cũng không muốn bị lôi kéo vào một cuộc nội chiến tại miền Nam Việt Nam, trong đó có cả các giáo phái Hòa Hảo và Cao Đài, vốn có lực lượng khá mạnh tại những vùng phía Nam của Việt Nam Tự Do.

Theo Tướng Collins, mối nguy hiểm lớn nhất của việc tìm cách đánh bật Bình Xuyên khỏi các cứ điểm của họ tại Sài Gòn chính là nguy cơ hành động ấy dẫn đến một cuộc nội chiến lan rộng.

(3) Vấn đề các giáo phái.

Tướng Collins chỉ ra rằng từ lâu Hoa Kỳ đã lo ngại những nỗ lực cắt giảm quân số các lực lượng vũ trang riêng của các giáo phái và làm cạn kiệt nguồn tài chính của họ sẽ gây ra rắc rối.

Điều này có lẽ không thể tránh khỏi, bất kể người thực hiện là ông Diệm hay bất cứ ai khác.

Mặt khác, Tướng Collins khẳng định rằng cách ông Diệm giải quyết vấn đề các giáo phái hoàn toàn thiếu sự khôn khéo.

(4) Thái độ của người Pháp.

Tướng Collins nói rằng vì Bộ trưởng Dulles đã trình bày đầy đủ vấn đề này, ông không có gì để bổ sung, ngoại trừ việc nhấn mạnh rằng không thể nghi ngờ vai trò hợp tác trung thành của Tướng Ely đối với ông.

(5) Cá tính của ông Diệm.

Về điểm này, Tướng Collins cho biết ngay từ cuối tuần lễ đầu tiên ở Sài Gòn, ông đã bắt đầu có những nghi ngờ rất nghiêm trọng về khả năng cai trị của ông Diệm.

Ông Diệm hoàn toàn không bộc lộ sự khéo léo chính trị nào trong cách đối xử và điều hành con người.

Sự vụng về của ông trong phương diện này chính là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt vụ từ chức trong nội các.

Đây không đơn thuần là chuyện những con chuột bỏ chạy khỏi một con tàu đang chìm.

Tướng Collins cho rằng việc mất ông Minh, vị Bộ trưởng Quốc phòng trẻ tuổi, và ông Đỗ, vị Bộ trưởng Ngoại giao lớn tuổi hơn, là điều đặc biệt đáng tiếc. Ông đánh giá ông Đỗ là người có óc phán đoán rất tốt.

Tướng Collins nói rằng nếu ông Diệm thực hiện đúng lời tuyên bố sẽ thành lập một nội các mới, thì nội các ấy gần như chắc chắn sẽ gồm những nhân vật vô danh, không có uy tín trong công chúng.

Tất cả những điều đó khiến Tướng Collins đi đến kết luận rằng thời kỳ của Thủ tướng Diệm đã chấm dứt.

Ông cũng chưa bao giờ cho rằng ông Diệm là nhân vật không thể thay thế.

Vì vậy, ngay cả khi không còn ông Diệm, chương trình mà Hội đồng đã thông qua dành cho miền Nam Việt Nam vẫn có thể và cần phải tiếp tục thực hiện không gián đoạn, mặc dù chi phí ước tính trong năm nay sẽ cao hơn 40 triệu đô la so với dự toán trước đó.

Tướng Collins nhấn mạnh rằng ông vẫn cho rằng chính sách và chương trình này của Hoa Kỳ là một cuộc đánh cược đáng thực hiện, mặc dù chắc chắn vẫn là một cuộc đánh cược.

Việc giải quyết lâu dài vấn đề các giáo phái là điều sống còn đối với sự thành công của chương trình.

Tương tự, việc tước quyền kiểm soát cảnh sát khỏi tay Bình Xuyên cũng là điều thiết yếu.

Cuối cùng, điều quan trọng là phải có được sự ủng hộ thực sự của người Pháp đối với chính sách và chương trình này, bất kể ai giữ chức Thủ tướng Việt Nam.

Tổng thống nhận xét rằng điều kiện tuyệt đối không thể thiếu để thành công là Quân đội Quốc gia Việt Nam phải tiêu diệt quyền lực của Bình Xuyên.

Nếu không, bất cứ chính phủ mới nào cũng chắc chắn thất bại.

Đáp lại, Tướng Collins nói rằng việc tìm cách tiêu diệt Bình Xuyên bằng hành động quân sự gần như chắc chắn sẽ gây ra nội chiến tại Việt Nam.

Nếu bị đánh bật khỏi Sài Gòn, Bình Xuyên sẽ rút vào các khu căn cứ kháng chiến trong rừng và tiếp tục gây rối trong nhiều năm sau đó.

Vì vậy, Tướng Collins cho biết cá nhân ông thiên về một giải pháp chính trị.

Ông từng mong muốn ông Diệm thành lập một chính phủ liên hiệp thực sự.

Ông rất nghi ngờ khả năng thuyết phục được ông Diệm thử thực hiện giải pháp ấy, nhưng một giải pháp chính trị như vậy dường như có nhiều triển vọng thành công nhất.

Bộ trưởng Humphrey hỏi những người cộng sản đứng đằng sau các cuộc rối loạn và bạo động tại Sài Gòn đến mức độ nào.

Tướng Collins trả lời rằng không thể nghi ngờ việc họ đang kích động và khai thác những rối loạn hiện có.

Đến đây, ông Anderson đọc bản dự thảo quyết định.

Tổng thống hỏi có ai phản đối hay không.

Không có ý kiến phản đối, Tổng thống nhận xét rằng quyết định được đề nghị nghe có vẻ hợp lý đối với ông, và ông không thấy Hoa Kỳ có thể làm gì khác vào lúc này.

Khi cuộc thảo luận kết thúc, ông Allen Dulles nhận xét rằng, nếu điều đó có thể đem lại chút an ủi cho Hội đồng, thì có khá nhiều bằng chứng cho thấy Việt Minh đang gặp những khó khăn đáng kể tại phần lãnh thổ Việt Nam do họ kiểm soát.

Quyết định của Hội đồng An ninh Quốc gia

Hội đồng An ninh Quốc gia:

a. Ghi nhận và thảo luận phần báo cáo miệng của Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương về những diễn biến mới nhất tại Sài Gòn.

b. Ghi nhận và thảo luận báo cáo miệng của Tướng J. Lawton Collins, Đại diện Đặc biệt tại Việt Nam, cùng những nhận xét của Bộ trưởng Ngoại giao về tình hình hiện nay tại Việt Nam.

c. Đồng ý rằng Hoa Kỳ cần:

(1) Tiếp tục ủng hộ miền Nam Việt Nam, đồng thời nhìn nhận rằng thành phần chính phủ có thể cần phải thay đổi và phải thường xuyên theo dõi, xem xét tình hình.

(2) Tiếp tục thúc giục Chính phủ Pháp dành sự ủng hộ hữu hiệu hơn cho Chính phủ miền Nam Việt Nam.

(3) Tạm thời tiếp tục các chương trình quân sự và phi quân sự dành cho miền Nam Việt Nam.

Ghi chú: Quyết định tại mục c nói trên, sau khi được Tổng thống phê chuẩn, sẽ thay thế Quyết định số 1316-b của Hội đồng An ninh Quốc gia.

Sau đó, quyết định này được chuyển đến Ban Điều phối Hoạt động, cơ quan phụ trách điều phối việc thực hiện văn kiện NSC 5429/5, nhằm hướng dẫn thi hành đoạn 10 của văn kiện ấy.

S. Everett Gleason

Chú thích

1. Nguồn: Thư viện Eisenhower, Hồ sơ Whitman, Hồ sơ Hội đồng An ninh Quốc gia. Tối mật. Do Gleason soạn thảo ngày 29-4-1955.

2. Đoạn 10-a của văn kiện NSC 5429/5, mang tên “Chính sách hiện hành của Hoa Kỳ đối với Viễn Đông”, ngày 22-12-1954, có nội dung như sau:

“Thực hiện mọi nỗ lực có thể, miễn là không công khai mâu thuẫn với lập trường của Hoa Kỳ đối với các hiệp định đình chiến, nhằm đánh bại hoạt động lật đổ và ảnh hưởng của cộng sản; duy trì và ủng hộ một miền Nam Việt Nam thân thiện, không cộng sản; và ngăn chặn một chiến thắng của cộng sản thông qua các cuộc tổng tuyển cử trên toàn Việt Nam.”

Toàn văn NSC 5429/5 được đăng trong bộ Foreign Relations, 1952–1954, tập XII, phần 1, trang 1062.

3. Xem chú thích số 11 của Tài liệu 28.

4. Xem các Tài liệu 140, 141 và 142.

5. Những đoạn quyết định cùng phần ghi chú nói trên hợp thành Quyết định số 1389 của Hội đồng An ninh Quốc gia. Một bản lưu được bảo quản tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Hồ sơ S/S–NSC (Miscellaneous), Lot 66 D 95.

Hết nguyên văn

 

Tóm lược ngắn gọn tài liệu 148

Ngày 28-4-1955, Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ họp dưới quyền chủ tọa của Tổng thống Eisenhower để xem xét tình hình Sài Gòn và chính sách đối với Thủ tướng Ngô Đình Diệm.

1. Ngoại trưởng Dulles: Nhìn nhận ông Diệm có những hạn chế trong việc lãnh đạo và thiếu sự ủng hộ vững chắc của người Pháp. Hoa Kỳ đã chuẩn bị kế hoạch thay Diệm nhưng tạm ngưng để chờ kết quả cuộc giao tranh với Bình Xuyên.

2. Tướng Collins: Nêu năm yếu tố quyết định tương lai Việt Nam Tự Do. Ông kết luận Diệm không có khả năng điều hành chính trị hữu hiệu, không phải nhân vật không thể thay thế và thời kỳ lãnh đạo của ông đã chấm dứt.

3. Về quân đội và các giáo phái: Collins nhận định Quân đội Quốc gia vẫn trung thành với Diệm nhưng không muốn tham gia nội chiến. Đánh Bình Xuyên bằng quân sự có thể dẫn đến nội chiến lan rộng, liên quan cả Cao Đài và Hòa Hảo. Ông chủ trương giải pháp chính trị bằng một chính phủ liên hiệp thực sự.

4. Tổng thống Eisenhower: Cho rằng việc tiêu diệt quyền lực Bình Xuyên là điều kiện thiết yếu để bất cứ chính phủ mới nào có thể thành công.

5. Quyết định cuối cùng: Hoa Kỳ tiếp tục ủng hộ miền Nam Việt Nam và duy trì các chương trình viện trợ quân sự, phi quân sự, nhưng không còn xác định việc duy trì cá nhân Thủ tướng Diệm là điều bắt buộc.

Điểm quan trọng nhất: Quyết định ngày 28-4-1955 đánh dấu việc Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ chuyển từ chủ trương ủng hộ đích danh Ngô Đình Diệm sang chủ trương tiếp tục ủng hộ miền Nam Việt Nam, đồng thời để ngỏ khả năng thay đổi chính phủ.

Nguồn: FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu 148.