Link nguyên văn:
BBT biết chắc là có nhưng chưa tìm thấy link nguyên văn.
Điện văn 1468 ngày 28-09-1955
Lý do:
Trong việc khảo cứu tài liệu lịch sử, có trường hợp chúng ta
biết chắc một văn bản đã tồn tại, nhưng hiện chưa tìm được toàn văn của văn bản
đó. Điện văn số 1468 ngày 28-09-1955 là một trường hợp như vậy.
Chúng ta biết điện văn này có thật vì ngay ngày hôm sau, 29-09-1955,
Đại sứ Hoa Kỳ G. Frederick Reinhardt gửi một điện văn khác, số 1483, và trực tiếp
dẫn lại Điện văn 1468 làm tài liệu tham chiếu. Khi xuất bản bộ Foreign
Relations of the United States (FRUS), Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng ghi chú về
Điện văn 1468 và cho biết những nội dung chính của nó.
Theo phần ghi chú của FRUS, Điện văn 1468 báo cáo kế hoạch của
Chính phủ Việt Nam tổ chức hai cuộc trưng cầu dân ý. Cuộc thứ nhất dự kiến
tổ chức ngày 23-10-1955, để quyết định việc phế truất Bảo Đại và đưa
Ngô Đình Diệm lên làm Quốc Trưởng. Cuộc thứ hai dự kiến tổ chức ngày 27-11-1955,
liên quan đến một bản Hiến pháp thiết lập chế độ tổng thống; sau đó sẽ tiến
hành bầu cử Quốc hội.
Như vậy, đối với Điện văn 1468, cần phân biệt hai điều:
Thứ nhất, chúng ta biết chắc điện văn có tồn tại.
Thứ hai, chúng ta chưa có toàn văn điện văn để đọc trực
tiếp. Những gì hiện biết về nội dung của nó là do FRUS ghi chú và do Điện
văn 1483 ngày hôm sau dẫn lại.
Vì vậy, khi sử dụng làm chứng cứ lịch sử, ta chỉ ghi nhận những
gì nguồn tài liệu hiện có xác nhận, không được xem phần tóm lược của FRUS như
toàn văn Điện văn 1468.
Điều đáng chú ý là tài liệu này cho thấy kế hoạch về cuộc
bỏ phiếu ngày 23-10-1955 đã được Đại sứ quán Hoa Kỳ báo cáo về Washington trước
khi cuộc bỏ phiếu diễn ra gần một tháng.
&&&
Lưu ý: Đại Tướng Collins chấm dứt nhiệm vụ ngày 15-05-1955 (13 ngày sau khi Quân Đội Cao Đài hoàn thành Quốc Gia hóa "02-5-1955").
