81. Ngày 30-03-1955, lúc 13 giờ – Collins tường trình các cuộc giao tranh giữa Bình Xuyên và Quân đội Quốc gia Việt Nam trong đêm 29 rạng sáng 30-03-1955.
46TL
GPT DỊCH
81. Điện văn của Đại diện Đặc biệt tại Việt Nam (Collins) gửi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ
Sài Gòn, ngày 30-03-1955, lúc 13 giờ.
Điện văn số 4213.
Bản tường trình sau đây về các sự kiện được dựa trên những quan sát của nhân viên Đại sứ quán, một phóng viên báo chí Hoa Kỳ và các nguồn tin từ Quân đội Việt Nam:
1.
Vào lúc nửa đêm, trụ sở Cảnh sát Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn bị khoảng 80 quân Bình Xuyên đóng tại trường cảnh sát kế bên tấn công.
Trụ sở cảnh sát trước đó đã được tăng cường lực lượng lính dù của Quân đội Quốc gia, và sau cuộc tấn công của Bình Xuyên, tiếp tục được tăng viện bằng các đơn vị khác của Quân đội Quốc gia.
Đến 1 giờ 30 phút sáng ngày 30-03, lực lượng Quốc gia đã củng cố quyền kiểm soát khu vực trụ sở cảnh sát.
Tổng số thương vong trong cuộc giao tranh này khoảng 10 người chết và 50 người bị thương.
2.
Cùng lúc Bình Xuyên tấn công trụ sở cảnh sát, nhiều quả đạn súng cối được bắn vào khuôn viên Dinh Tổng thống.
Hai quả đạn trúng một cánh của Dinh, ba quả khác rơi trong khuôn viên Dinh và một số quả rơi xuống khu vực lân cận.
Có 5 người bị thương trong khuôn viên Dinh; 2 người khác bị thương tại hoặc gần trụ sở Cao ủy Pháp kế bên.
3.
Vào khoảng cùng thời điểm hoặc ngay sau đó, Bình Xuyên tấn công Bộ Tổng hành dinh Quân đội Quốc gia Việt Nam (FAVN) tại Chợ Lớn, nhưng bị đẩy lui.
Thương vong của Quân đội Quốc gia Việt Nam trong cuộc giao tranh này là 5 người chết và 21 người bị thương.[2]
Collins
Chú thích của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ
[1] Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Hồ sơ Trung ương, 751G.00/3–3055.
Phân loại: Mật (Secret); Ưu tiên (Priority).
Điện văn cũng được gửi đến Paris để thông báo và chuyển cho Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.
[2] Trong một bản ghi nhớ gửi Collins đề ngày 30-03, Tướng O’Daniel báo cáo về các cuộc trao đổi của ông với những sĩ quan Quân đội Quốc gia Việt Nam tham gia giao tranh. Ông viết:
“Tôi tin chắc rằng quân đội Việt Nam đã bị đối phương nổ súng tấn công trước.”
Nguồn: Collins Papers, Vietnam File, Series VII, O.
Nguồn nguyên văn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Foreign Relations of the United States, 1955–1957, Volume I, Vietnam, tài liệu số 81.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d81
Hết nguyên văn.
Tóm lược:
Đại tướng J. Lawton Collins, Đại diện Đặc biệt của Tổng thống Hoa Kỳ tại Việt Nam, gửi điện văn số 4213 cho Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tường trình ba cuộc giao tranh tại Sài Gòn – Chợ Lớn:
1. Trụ sở Cảnh sát Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn: Khoảng 80 quân Bình Xuyên tấn công vào lúc nửa đêm. Quân đội Quốc gia tăng viện và kiểm soát khu vực lúc 1 giờ 30 sáng ngày 30-03. Thương vong khoảng 10 người chết, 50 người bị thương.
2. Dinh Tổng thống: Nhiều quả đạn súng cối bắn vào Dinh và khu vực lân cận. Có 5 người bị thương trong khuôn viên Dinh và 2 người tại hoặc gần trụ sở Cao ủy Pháp.
3. Bộ Tổng hành dinh Quân đội Quốc gia Việt Nam tại Chợ Lớn: Bình Xuyên tấn công nhưng bị đẩy lui. Quân đội Quốc gia có 5 người chết và 21 người bị thương.
Nguồn thông tin: Collins cho biết bản tường trình dựa trên quan sát của nhân viên Đại sứ quán, một phóng viên báo chí Hoa Kỳ và các nguồn tin từ Quân đội Việt Nam.
Chú thích tài liệu: Trong bản ghi nhớ ngày 30-03-1955 gửi Collins, Tướng O’Daniel cho biết ông tin chắc quân đội Việt Nam đã bị đối phương nổ súng trước, dựa trên các cuộc trao đổi với sĩ quan Quân đội Quốc gia tham gia giao tranh.
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, tập I, tài liệu số 81.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d81
