Tìm hiểu lộ trình xe thiết giáp M113, chở Tổng Thống Ngô Đình Diệm và Có vấn Ngô Đình Nhu từ Nhà Thờ Cha Tam về Bộ Tổng Tham Mưu, ngày 02-11-1963.
Người xưa có câu: Đa thư loạn tâm (nhiều sách quá thì rối loạn suy nghĩ). Dương Chu lại viết: Đa kỳ vong dương (Đường nhiều ngã rẽ nên mất dê)
Cả hai đều cho rằng nhiều sách, nhiều đường không phải là xấu, mà nhắc cho người tìm hiểu, nghiên cứu phải xác định muốn đi tìm cái gì để ghi nhận hay theo dấu cho đến cùng.
Việc tìm hiểu lộ trình chiếc thiết vận xa M113 chở hai ông Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu ngày 02-11-1963 cũng tương tự. Chiếc xe chỉ đi qua một lộ trình thực tế, nhưng những lời kể khác nhau có thể khiến người tìm hiểu lạc hướng. Muốn tìm được con dê phải lần theo dấu chân của nó; muốn xác định lộ trình chiếc M113 phải lần theo chứng cứ.
Nguồn: Nhật Ký Đỗ Thọ trang 317.
Nguồn 2: Người lính thiết giáp, trong lời kể được Thằng Bờm ghi lại và đăng trên Văn Nghệ Tiền Phong tháng 11-1990,
http://ngodinhdiem.net/ChinhTri/NDD/SuThatCaiChet2AnhEm.html
hay
https://drive.google.com/file/d/1zohY5eZtCRJAsofYH2u8AnoZzDcSiCf8/view?usp=sharing
1/- Từ Nhật Ký Đỗ Thọ (bản in 1970, trang 317).
Đỗ Thọ chứng kiến hai ông Diệm – Nhu lên xe tại nhà thờ Cha Tam, sau đó ông bị tách ra. Nên không phải là nhân chứng trực tiếp lộ trình.
Trang 317 ông ghi lại.
ĐỖ THỌ — Trang 317 (ảnh chụp)
Riêng về sĩ quan thiết giáp mang tên Nghĩa, không mấy ai nói đến. Vì đây vẫn yên lặng như không có một liên hệ nào vào cái chết của TT Ngô Đình Diệm. Như thế đâu là sự thật?
Sự thật cũng được một phần khá tin tưởng qua cái chết của TT Diệm.
Sau đó tôi được đọc một cuốn sách của một ký giả người Mỹ Shapplen nhan đề là The Lost Revolution of VN lại viết: “Khi quân đảo chánh bắt TT Diệm, ông Nhu ở nhà thờ cha Tam giải về Tổng nha cảnh sát công an, ở đây TT Diệm và ông Ngô Đình Nhu bị tra tấn và bắn chết. Đoạn bỏ hai tử thi vào M113 chạy về Tổng tham mưu. Người giết anh em Tổng thống Ngô Đình Diệm là một sĩ quan cảnh sát cấp tá”.
Theo tôi, đây là một đoạn tài liệu đáng chú ý đến và đáng tin cậy. Nguyên do được tin tưởng là lúc đó Tướng Mai Hữu Xuân giữ chức Tổng giám đốc Công an cảnh sát. Vị tướng này lại đứng hẳn bên cạnh tướng lãnh đồng ý giết TT Ngô Đình Diệm và ông Ngô Đình Nhu. Tôi cho rằng TT Ngô Đình Diệm bị giải về Tổng Nha Cảnh Sát trước khi đến TTM là điều có lý. Vì lộ trình từ nhà thờ cha Tam đến đường Đồng Khánh, qua đường Nguyễn Trãi đến đường Võ Tánh, và Tổng Nha Cảnh sát công an rất thuận chiều và thuận lợi. Và khi TT Ngô Đình Diệm bị giết, chiếc quan tài M113 được di chuyển theo lộ trình Võ Tánh — đường Cộng hòa — Hồng thập Tự. Khi tiếng súng nổ trên chiếc xe M113 ở đường Hồng Thập Tự kế cận rạp Olympic phải chăng là một mưu mô đánh lừa dư… (hết trích)
2/- Nguồn từ người lính ngồi trên thiết giáp M 113 chở Tổng Thống Diệm.
trang 05.
Chiếc M113 rú lên từng hồi, rồi rầm rộ rời nhà thờ cha Tam, chạy đến đường Đồng Khánh. Khi tới đường Nguyễn Trãi thì tao thấy đoàn xe đâu mất hết. Ngoài chiếc M113 của tao chở Tổng thống Diệm và ông Nhu, chỉ còn một chiếc xe jeep chạy đầu. Xe này tao biết chắc như bắp là xe của tướng Mai Hữu Xuân lúc đi, nhưng bây giờ thì ông ta biến đi đâu mất, trên xe ngồi đứng 5, 6 người, súng ống chỉa lên trời, lựu đạn đeo lủng lẳng xem đến là hùng dũng. Hết đường Nguyễn Trãi, xe tiến vào đường Võ Tánh và ngừng ngay trước trụ sở Tổng Nha Cảnh sát Quốc Gia. Hôm ấy Tổng Nha CSQG không còn một bóng dáng cảnh sát. Đâu đó chung quanh các ngả đường, trước trụ sở toàn là anh em binh sĩ của Sư Đoàn 5, súng lăm lăm cầm tay canh gác rất cẩn mật. Từ trong một xe jeep khác chạy ra, trên xe có một đại tá, ông ta chỉ tay lên chiếc xe của tao rồi ra lệnh:
'-Xuống ! Xuống hết ! Tất cả ở ngoài đứng chờ lệnh, chỉ có chiếc xe này được chạy vào với một tài xế và… anh kia.
Theo tay chỉ thì anh kia là anh chàng hạ sĩ xạ thủ đại liên. Bảy người trên xe nhảy xuống cùng với tao. Anh em bên chiếc xe jeep chạy đầu chung số phận… là ở bên ngoài ngắm cảnh. ... (hết trích)
Tóm lại:
Đoạn trích trang 7/14 ghi nhận lời kể của người lính thiết giáp về lộ trình chiếc M113 như sau:
a. Lộ trình đến Tổng Nha Cảnh sát Quốc gia:
Nhà thờ Cha Tam → đường Đồng Khánh → đường Nguyễn Trãi → đường Võ Tánh → trước trụ sở Tổng Nha Cảnh sát Quốc gia.
b. Đội hình xe:
Khi đến đường Nguyễn Trãi, người lính nhận thấy đoàn xe chỉ còn chiếc M113 chở hai ông Diệm – Nhu và một chiếc Jeep chạy phía trước.
c. Tại Tổng Nha Cảnh sát:
Một đại tá ra lệnh cho những người trên xe xuống, chỉ để tài xế và một hạ sĩ xạ thủ đại liên theo xe vào bên trong.
3/- Ghi nhận chung.
Điểm chung quan trọng nhất của hai nguồn là: Chiếc thiết vận xa M113 chở hai ông Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu được ghi nhận đi vào Tổng Nha Cảnh sát Quốc gia trước khi về Bộ Tổng Tham mưu.
Cụ thể, hai nguồn có ba điểm trùng hợp về lộ trình:
Điểm xuất phát: Nhà thờ Cha Tam.
Các đường đi qua: Đồng Khánh → Nguyễn Trãi → Võ Tánh.
Điểm đến trung gian: Tổng Nha Cảnh sát Quốc gia, trước khi về Bộ Tổng Tham mưu.
Sự khác biệt về tính chất nguồn:
Đỗ Thọ (1970): Dẫn lại sách của ký giả Mỹ Shaplen, đồng thời nhận xét lộ trình này là hợp lý. Ông không trực tiếp chứng kiến xe đi qua các đường ấy.
Người lính thiết giáp (lời kể đăng năm 1990): Kể lại lộ trình từ vị trí của người ngồi trên chiếc M113. Ông còn thuật việc chiếc xe dừng trước Tổng Nha Cảnh sát và nhận lệnh đi vào, trong khi những người khác phải xuống xe.
Hai nguồn có xuất xứ và thời điểm công bố khác nhau, nhưng cùng ghi nhận một lộ trình ghé vào Tổng Nha Cảnh sát Quốc gia.
Xin mời xem ảnh.
Ảnh 1, trang 317
