Link nguồn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d169?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 169 – NGÀY 4-5-1955
Ngoại trưởng Dulles và Bộ trưởng Quốc phòng Wilson bàn
việc chọn Tướng chỉ huy Phái bộ Cố vấn Quân sự Hoa Kỳ tại miền Nam Việt Nam.
Nguồn: FRUS
1955–1957, Tập I – Tài liệu 169
I. BẢN DỊCH TOÀN VĂN
Biên bản cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Hoa Kỳ và Bộ trưởng
Quốc phòng Wilson
Washington, ngày
4-5-1955, lúc 10 giờ 02 phút sáng.
Ngoại trưởng Dulles gọi điện thoại lại cho Bộ trưởng Quốc
phòng Wilson.
Wilson nói rằng ông đang gặp khó khăn trong việc lựa chọn một
sĩ quan quân đội cho miền Nam Việt Nam.[2]
Lục quân cho rằng họ đã chọn được một sĩ quan có năng lực,
nhưng tình hình đã trở nên khó khăn hơn kể từ khi hai bên bắt đầu bàn bạc về vấn
đề này.
Wilson hỏi Ngoại trưởng đánh giá tầm quan trọng của khả năng
nói tiếng Pháp của người được chọn như thế nào.
Ngoại trưởng trả lời rằng tiêu chuẩn thứ nhất là phải có
kinh nghiệm làm việc tương đối tốt với người Á Đông; thứ hai là đã chứng tỏ được
khả năng huấn luyện; và thứ ba mới là biết nói tiếng Pháp.
Wilson nói rằng tiêu chuẩn đầu tiên phải là người ấy có phẩm
chất lãnh đạo và điều hành.
Ngoại trưởng nói rằng ông cho rằng tất cả những người được đề
nghị đều là sĩ quan giỏi.
Ngoại trưởng nhắc đến kinh nghiệm Hoa Kỳ đã huấn luyện quân
đội Triều Tiên và tại Đài Loan.
Ngoài ra, người được chọn còn phải làm việc với người Pháp.
Ngoại trưởng nhắc lại rằng, theo quan điểm của phía Bộ Ngoại
giao, đây là một việc có tính chất mạo hiểm, nhưng trách nhiệm thuộc về Bộ Quốc
phòng.
Wilson nói rằng, nếu chính ông nhận công việc ấy, ông sẽ muốn
ngay từ đầu mọi người đều tin rằng ông là người thích hợp nhất để đảm nhiệm.
Wilson không đánh giá cơ hội thành công là cao. Ngoại trưởng
cũng phần nào tỏ ý đồng tình.
Theo nhận định của Collins, Tướng O’Daniel sẽ còn ở đó trong
khoảng hai đến ba tháng nữa.
Wilson nhắc rằng Collins có một thông dịch viên thông thạo
ngôn ngữ tại đó.
Wilson cho rằng vị đại sứ và vị tướng quân đội phải bổ sung
khả năng cho nhau.
Ngoại trưởng trả lời rằng điều đó chỉ đúng đến một mức độ
nào đó, bởi vì những mối liên hệ của Hoa Kỳ phần lớn là với người Pháp, còn người
Pháp thì liên hệ với người Việt Nam.
Wilson nghĩ đến việc trình bày vấn đề này với Tổng thống.
Collins cho rằng người được chọn phải mang cấp bậc tướng ba
sao.
Ngoại trưởng nói rằng O’Daniel phần lớn thời gian chỉ mang cấp
bậc tướng hai sao.
Ngoại trưởng không có quan điểm đặc biệt nào về vấn đề này.
Ông không nghĩ rằng người được chọn nhất thiết phải là tướng ba sao.
Wilson nói rằng lúc nào họ cũng có thể thăng thêm cho người ấy
một sao.
II. CHÚ THÍCH NGUỒN
[1] Nguồn: Thư viện Eisenhower, Hồ sơ Dulles, Các cuộc điện
đàm tổng quát.
Biên bản do Phyllis D. Bernau, thư ký của Dulles, ghi chép lại.
[2] Chức vụ đang được bàn đến là Trưởng Phái bộ Cố vấn Viện
trợ Quân sự Hoa Kỳ (MAAG) tại Việt Nam.
Hết nguyên văn
III. TÓM TẮT
Ngày 4-5-1955, Ngoại trưởng Dulles và Bộ trưởng Quốc phòng
Wilson trao đổi qua điện thoại về việc chọn người chỉ huy Phái bộ Cố vấn Viện
trợ Quân sự Hoa Kỳ tại miền Nam Việt Nam.
1. Khó khăn trong việc chọn người. Bộ Quốc phòng đang tìm một
sĩ quan thích hợp, nhưng tình hình Việt Nam ngày càng phức tạp.
2. Hai cách đánh giá năng lực. Dulles ưu tiên kinh nghiệm
làm việc với người Á Đông, khả năng huấn luyện quân đội và tiếng Pháp. Wilson đặt
phẩm chất lãnh đạo và điều hành lên hàng đầu.
3. Cơ hội thành công không cao. Wilson nhận định nhiệm vụ
này khó thành công; Dulles phần nào đồng ý.
4. Quan hệ với Pháp vẫn quan trọng. Dulles nhấn mạnh người
chỉ huy quân sự Hoa Kỳ còn phải làm việc với người Pháp, bởi hệ thống liên lạc
lúc ấy phần lớn vẫn đi qua phía Pháp.
5. Cấp bậc của người được chọn. Collins muốn một tướng ba
sao, nhưng Dulles không coi đó là điều bắt buộc. Wilson cho rằng có thể thăng cấp
sau.
Điểm nổi bật
Tài liệu 169 cho thấy, ngay sau những thắng lợi quân sự ban
đầu của Chính phủ Diệm, giới lãnh đạo Hoa Kỳ vẫn không đánh giá cao khả năng
thành công của nhiệm vụ cố vấn quân sự tại miền Nam Việt Nam.
Đồng thời, Dulles thừa nhận quan hệ quân sự giữa Hoa Kỳ và
Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể của người Pháp.
