Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuổi thọ cao nhứt là Việt Nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
Nếu phải tóm tắt những gì chúng ta đã làm sai, tôi sẽ nói rằng chúng ta không hiểu được kẻ thù, không hiểu Việt Cộng hay người Việt miền Bắc, không hiểu đồng minh của chúng ta ở miền Nam Việt Nam, và chúng ta không hiểu bản thân mình. Đó chính là khiếm khuyết và hạn chế dẫn đến kết quả bi thảm của cuộc chiến.”
Ông Diệm là Thủ tướng Quốc Gia Việt Nam, không có khả năng thỏa hiệp với các lực lượng quốc gia bảo vệ miền Nam như Bình Xuyên, Hòa Hảo, Cao Đài nên ông chọn cách triệt tiêu họ. Ông khai tử Quốc Gia Việt Nam để làm Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa và độc quyền chống cộng với Cần Lao và Công Giáo phục tùng ông. Cho nên ông không đủ sức, Mỹ còn cần miền Nam nên đổ quân vào; khi hết cần thì Mỹ rút đó là sự thật rất rõ ràng. BBT
Mỹ đã biết Hòa Hảo, Cao Đài là những lực lượng yêu nước, có căn cội sâu xa trong nhân dân nên mới góp phần bảo vệ miền Nam trước khi ông Diệm là Thủ tướng. Mỹ giúp ông Diệm triệt tiêu Hòa Hảo, Cao Đài là thất nhân tâm. 09 năm làm Tổng thống ông Diệm vẫn đàn áp Cao Đài, Hòa Hảo và lan tới Phật Giáo, nên việc thất nhân tâm không còn cứu vãn được. Khi nhân tâm không có thì vũ khí tối tân, viện trợ dồi dào cũng chẳng giải quyết được. Ông Diệm bị đảo chánh vì thất nhân tâm. BBT.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d149?
GPT DỊCH
Tài liệu 149. Ngoại trưởng Dulles cảnh báo Pháp và Bảo Đại:
Hoa Kỳ không tiếp tục viện trợ cho một chính phủ chắc chắn thất bại
Điện văn của Ngoại trưởng Hoa Kỳ gửi Đại sứ quán Hoa Kỳ tại
Pháp.
Washington, ngày
28-4-1955, lúc 9 giờ 37 phút tối.
Điện văn số 3849.
Phiên họp Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ ngày 28-4-1955: Collins nhận định Diệm không còn khả năng lãnh đạo, Hoa Kỳ tiếp tục ủng hộ miền Nam Việt Nam nhưng để ngỏ việc thay Thủ tướng.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d148?
GPT DỊCH
Washington, ngày 28
tháng 4 năm 1955
Tham dự phiên họp thứ 246 của Hội đồng có Tổng thống Hoa Kỳ,
chủ tọa phiên họp; Phó Tổng thống Hoa Kỳ; Bộ trưởng Ngoại giao; Bộ trưởng Quốc
phòng; Giám đốc Cơ quan Điều hành Hoạt động Đối ngoại; và Giám đốc Văn phòng Động
viên Quốc phòng.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d147?
GPT DỊCH
Tài liệu 147 – Ngày 28-4-1955
Tựa đề: Báo cáo của Lansdale làm Hoa Kỳ tạm đình chỉ kế hoạch
thay thế Thủ tướng Ngô Đình Diệm
Nguồn: Biên bản ghi nhớ của Fisher Howe, Phó Phụ tá Đặc biệt
về Tình báo của Ngoại trưởng Hoa Kỳ.
Địa điểm: Washington, ngày 28-4-1955.
Phân loại: Mật (Secret).
Tài liệu gốc: FRUS
– Tài liệu số 147
I. BẢN DỊCH
Washington, ngày
28-4-1955.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d146?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 146 – NGÀY 28-04-1955
Tựa: Tướng Ely quy trách nhiệm cho Diệm về cuộc giao tranh với
Bình Xuyên – Đại sứ quán Hoa Kỳ chưa xác định được bên nào gây ra trước
Loại tài liệu: Điện văn của Quyền Đại biện Hoa Kỳ tại Việt
Nam, Kidder, gửi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Địa điểm: Sài Gòn, ngày 28-04-1955, lúc 8 giờ tối.
Số điện văn: 4882.
Người ký: Kidder.
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
146, trang 303–305.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 146
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
ĐIỆN VĂN CỦA QUYỀN ĐẠI BIỆN KIDDER GỬI BỘ NGOẠI GIAO HOA
KỲ
Sài Gòn, ngày 28 tháng
4 năm 1955 – 8 giờ tối.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d145?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 145 – NGÀY 28-04-1955
Tựa: Lansdale phản đối phương án thay Diệm – Phái bộ Quân sự
Hoa Kỳ tại Sài Gòn cho rằng không có nhân vật quốc gia nào có triển vọng hơn Diệm
Loại tài liệu: Ghi chú của Ban Biên tập (Editorial Note).
Thời điểm: Ngày 28-04-1955.
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
145, trang 302–303.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 145
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Ngày 28-04-1955.
Giai đoạn 21–29-04-1955 (LQ): Collins làm việc tại Washington về chính sách đối với Ngô Đình Diệm.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d144?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 144 – NGÀY 27-04-1955
Dulles khẩn cấp đình chỉ thi hành ba điện văn về phương
án thay chính phủ Diệm – Washington xem xét lại tình hình sau khi giao tranh
bùng phát tại Sài Gòn
Loại tài liệu: Điện văn của Ngoại trưởng Hoa Kỳ gửi Đại sứ
quán Hoa Kỳ tại Pháp.
Địa điểm: Washington, ngày 27-04-1955, lúc 11 giờ 56 phút
đêm.
Số điện văn: 3837.
Người ký: Ngoại trưởng John Foster Dulles.
Mức độ mật: Tối mật (Top Secret).
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
144.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 144
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
27-04-1955, lúc 11 giờ 56 phút đêm.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d143?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 143 – NGÀY 28-04-1955
Giao tranh giữa Quân đội Quốc gia Việt Nam và Bình Xuyên
bùng phát tại Sài Gòn – Diệm ra lệnh cho quân đội phản công sau khi Dinh Tổng
thống bị pháo kích
Loại tài liệu: Ghi chú của Ban Biên tập (Editorial Note).
Thời điểm sự kiện: Ngày 28-04-1955.
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
143.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 143
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Thời điểm sự kiện: Ngày
28-04-1955.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d142?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 142 – NGÀY 27-04-1955
Dulles chỉ thị tiếp xúc Bảo Đại – Hoa Kỳ yêu cầu Pháp đồng
thuận trước và đề nghị Bảo Đại hoãn quyết định cách chức Diệm
Loại tài liệu: Điện văn của Ngoại trưởng Hoa Kỳ gửi Đại sứ
quán Hoa Kỳ tại Pháp.
Địa điểm: Washington, ngày 27-04-1955, lúc 6 giờ 40 phút chiều.
Số điện văn: 3830.
Người ký: Ngoại trưởng John Foster Dulles.
Mức độ mật: Tối mật (Top Secret).
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
142.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 142
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
27-04-1955, lúc 6 giờ 40 phút chiều.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d141?
TÀI LIỆU 141 – NGÀY 27-04-1955
Dulles đề ra phương án thay thế chính phủ Diệm – Thành
lập nội các mới, Hội đồng Tư vấn và Quốc hội Lâm thời
Loại tài liệu: Điện văn của Ngoại trưởng Hoa Kỳ gửi Đại sứ
quán Hoa Kỳ tại Pháp.
Địa điểm: Washington, ngày 27-04-1955, lúc 6 giờ 11 phút chiều.
Số điện văn: 3829.
Người ký: Ngoại trưởng John Foster Dulles.
Mức độ mật: Tối mật (Top Secret).
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
141.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 141
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
27-04-1955, lúc 6 giờ 11 phút chiều.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d140?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 140 – NGÀY 27-04-1955
Ngoại trưởng Dulles yêu cầu Pháp cam kết rõ ràng về
chính sách Việt Nam trước khi Hoa Kỳ chấp thuận việc thay đổi chính phủ Diệm
Loại tài liệu: Điện văn của Ngoại trưởng Hoa Kỳ gửi Đại sứ
quán Hoa Kỳ tại Pháp.
Địa điểm: Washington, ngày 27-04-1955, lúc 6 giờ 10 phút chiều.
Số điện văn: 3828.
Người ký: John Foster Dulles.
Mức độ mật: Tối mật (Top Secret).
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
140.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 140
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
27-04-1955, lúc 6 giờ 10 phút chiều.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d139?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 139 – NGÀY 27-04-1955
Tựa: Collins trình bày tại Washington về sự bất lực chính trị
của Diệm, đề nghị một Thủ tướng mới và duy trì Bảo Đại làm căn cứ chính danh
Loại tài liệu: Bản ghi nhớ lưu hồ sơ (Memorandum for the
Record).
Địa điểm: Washington, ngày 27-04-1955.
Nội dung: Tóm lược những phát biểu của Tướng J. Lawton
Collins.
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
139.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 139
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
27-04-1955.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d138?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 138 – NGÀY 27-04-1955
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chấp nhận nhận định của Collins rằng
không thể tiếp tục ủng hộ Diệm – Chuẩn bị phối hợp với Pháp giải quyết cuộc khủng
hoảng tại Sài Gòn
Loại tài liệu: Bản ghi nhớ của Phó Trợ lý Ngoại trưởng phụ
trách Viễn Đông Walter J. Sebald gửi Ngoại trưởng John Foster Dulles.
Địa điểm: Washington, ngày 27-04-1955.
Chủ đề: Tình hình Việt Nam tính đến 12 giờ trưa ngày
27-04-1955.
Mức độ mật: Mật (Secret).
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
138.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 138
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
27-04-1955.
Link nguyên văn:
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d137?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 137 – NGÀY 26-04-1955
Ngoại trưởng Dulles thúc giục hoàn tất phương án chính sách
đối với Việt Nam vì tình hình đang trở nên nguy cấp
Loại tài liệu: Bản ghi nhớ cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng
John Foster Dulles và Phó Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Viễn Đông Walter S.
Robertson Sebald (Walter J. Sebald).
Địa điểm: Washington, ngày 26-04-1955, lúc 6 giờ 57 phút chiều.
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
137.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 137
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
26-04-1955, lúc 6 giờ 57 phút chiều.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d136?
GPT DỊCH
TÀI LIỆU 136 – NGÀY 26-04-1955
Bảo Đại không đồng ý chờ Collins trở lại Sài Gòn – Hoa Kỳ
yêu cầu hoãn quyết định trong khi Collins tiếp xúc với Quốc hội Mỹ
Bản ghi nhớ cuộc điện đàm giữa Kenneth Young,
Giám đốc Văn phòng phụ trách Philippines và Đông Nam Á, với Bill Gibson, Bí thư
thứ nhất Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Pháp.
Địa điểm: Washington, ngày 26-04-1955.
Chủ đề: Cuộc điện thoại từ Paris về quan điểm của Bảo Đại.
Mức độ mật: Mật (Secret).
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
136.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 136
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
26-04-1955.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d135?
TÀI LIỆU 135 – NGÀY 25-04-1955
Wesley Fishel báo cáo
Diệm lạc quan về tình hình quân sự, quy trách nhiệm cho Pháp và tin rằng Diệm sẽ
đứng vững nếu được Hoa Kỳ ủng hộ
Loại tài liệu: Bản ghi nhớ của Frank Valeo gửi Thượng nghị
sĩ Mike Mansfield.
Địa điểm: Washington, ngày 25-04-1955.
Chủ đề: Cuộc nói chuyện trong ngày với Wesley Fishel.
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, Tài liệu
135.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 135
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
25-04-1955.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d134?
GPT DỊCH
Tài liệu 134 – Ngày 25-04-1955
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ xem xét việc Bảo Đại can thiệp để giải
quyết cuộc khủng hoảng Chính phủ Diệm – Thành lập chính phủ lâm thời có hoặc
không có Diệm
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I.
Địa điểm: Washington, ngày 25-04-1955.
Loại tài liệu: Bản ghi nhớ được soạn tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Mức độ mật: Mật.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 134
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
25-04-1955.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d133?
Tài liệu số 133 – Các cuộc thảo luận của Tướng Collins tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Đây là tài liệu tiếp theo của hồ sơ Collins làm việc tại Washington về chính sách đối với Chính phủ Ngô Đình Diệm, tháng 4-1955.
Tài liệu 133 là bản ghi nhớ ngày 25-04-1955, do Phó Đô đốc A. C. Davis thuộc Bộ Quốc phòng gửi Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng H. Struve Hensel.
Cuộc họp tại Bộ Ngoại giao ngày 22-04-1955 để nghe Tướng Collins báo cáo tình hình Việt Nam, đặc biệt là việc tiếp tục ủng hộ hay thay thế Diệm, vấn đề các giáo phái và viện trợ quân sự.
Tài liệu 133 – Ngày 25-04-1955
Tựa: Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ ghi nhận báo cáo của Collins – Đề
nghị thay Ngô Đình Diệm, chọn giải pháp Bảo Đại và sáp nhập quân đội các giáo
phái
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, trang
284–287.
Địa điểm: Washington, ngày 25-04-1955.
Người gửi: Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách An ninh
Quốc tế, Phó Đô đốc A. C. Davis.
Người nhận: Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách An ninh Quốc
tế, H. Struve Hensel.
Chủ đề: Cuộc họp tại Bộ Ngoại giao để nghe Tướng Collins báo
cáo sau chuyến công tác tại Việt Nam.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 133
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
25-04-1955.
Collins đến Washington ngày 21-04-1955 và rời đi sáng 29-04-1955. Trong thời gian đó, ông gặp Tổng thống Eisenhower ngày 22-04, Ngoại trưởng Dulles ngày 25-04 và tham dự các cuộc thảo luận với Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và CIA. BBT tìm thấy tài liệu 132, 133 trước 161 nên phân làm 82.1; 82.2 và 82.3. .... cho đến khi vào 83 TL.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d132?
GPT DỊCH
Tài liệu 132 – Ngày 23-04-1955
Collins báo cáo tại Washington về cuộc khủng hoảng Chính phủ
Diệm – Bảo Đại đề nghị Phạm Huy Quát làm Thủ tướng thay thế
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, trang
280–284.
Địa điểm: Washington, ngày 23-04-1955.
Loại tài liệu: Bản ghi nhớ của Phó Trợ lý Ngoại trưởng phụ
trách Viễn Đông, William Sebald, gửi Ngoại trưởng John Foster Dulles.
Chủ đề: Báo cáo về tình hình chính trị Việt Nam.
Mức độ mật: Tối mật.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 132
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày 23-04-1955.
Link nguyên văn
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1955-57v01/d128?
GPT DỊCH
Tài liệu 128 (LQ) – Ngày 20-04-1955
Tựa: Ngoại trưởng Dulles gửi thư riêng cho Collins – Giải
thích vì sao Hoa Kỳ chưa muốn thay thế Ngô Đình Diệm
Nguồn: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, FRUS 1955–1957, Tập I, trang
270–272.
Địa điểm: Washington, ngày 20-04-1955.
Người gửi: Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Foster Dulles.
Người nhận: Đại diện đặc biệt Hoa Kỳ tại Việt Nam, J. Lawton
Collins.
Mức độ mật: Tối mật – Thư riêng và cá nhân.
Nguyên
bản FRUS – Tài liệu 128
I. BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT
Washington, ngày
20-04-1955.
Joe thân mến,
